Ενόψει της προγραμματισμένης εφαρμογής του νέου ευρωπαϊκού τέλους διαχείρισης από την 1η Νοεμβρίου – Τα πρώτα στοιχεία από την Ευρώπη και την Ελλάδα και η ανάγκη ουσιαστικής αξιολόγησης των μέτρων.
Ενόψει της προγραμματισμένης εφαρμογής, από την 1η Νοεμβρίου 2026, του νέου ευρωπαϊκού τέλους τελωνειακής διαχείρισης στα προϊόντα που εισάγονται μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου από τρίτες χώρες, ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς επανέρχεται στο ζήτημα του αθέμιτου ανταγωνισμού από τις μεγάλες διεθνείς ψηφιακές πλατφόρμες, επισημαίνοντας ότι η επιβολή πρόσθετων επιβαρύνσεων αποτελεί μόνο ένα μέρος της αναγκαίας ευρωπαϊκής και εθνικής παρέμβασης.
Το νέο τέλος διαχείρισης, ύψους 2 ευρώ, προβλέπεται να προστεθεί στον προσωρινό τελωνειακό δασμό των 3 ευρώ που εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου 2026 στις εισαγωγές μικρής αξίας, έως 150 ευρώ, από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πρόκειται για δύο διακριτά μέτρα. Ο δασμός των 3 ευρώ αποσκοπεί στην κατάργηση της προηγούμενης δασμολογικής απαλλαγής, ενώ το νέο τέλος των 2 ευρώ προορίζεται για την κάλυψη του αυξανόμενου κόστους τελωνειακής διαχείρισης, εποπτείας και ελέγχων.
Η επιβάρυνση αφορά τις επιχειρήσεις και τους φορείς που πραγματοποιούν τις εισαγωγές, χωρίς να αποκλείεται η άμεση ή έμμεση μετακύλισή της στις τελικές τιμές των προϊόντων.
Τα πρώτα ευρωπαϊκά στοιχεία: Μειώνονται τα μικροδέματα, αλλά οι πλατφόρμες προσαρμόζονται. Σύμφωνα με στοιχεία ευρωπαϊκών τελωνειακών αρχών, η εφαρμογή του δασμού των 3 ευρώ έχει ήδη επιφέρει σημαντικές αλλαγές στη διακίνηση των εισαγόμενων προϊόντων. Στο Βέλγιο, οι απλουστευμένες τελωνειακές δηλώσεις για μικροδέματα μειώθηκαν κατά 53% τον Ιούλιο, ενώ οι δηλώσεις εισαγωγών μεγαλύτερης αξίας αυξήθηκαν κατά 102%. Στην Ολλανδία, οι δηλώσεις ηλεκτρονικού εμπορίου μειώθηκαν κατά 46% το δίμηνο Ιουλίου–Αυγούστου. Αντίστοιχα, η εμπειρία της Γαλλίας, όπου είχε προηγηθεί η επιβολή εθνικού τέλους 2 ευρώ, ανέδειξε τη δυνατότητα μετατόπισης των εισαγωγών μέσω άλλων ευρωπαϊκών χωρών.
Τα δεδομένα αυτά δείχνουν ότι οι μεγάλες διεθνείς πλατφόρμες προσαρμόζουν γρήγορα τα επιχειρηματικά τους μοντέλα, αξιοποιώντας συγκεντρωτικές εισαγωγές και αποθήκες εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επομένως, η μείωση των μικροδεμάτων δεν συνεπάγεται αυτομάτως αντίστοιχη μείωση των πωλήσεων των πλατφορμών ή μεταφορά τζίρου στις ευρωπαϊκές εμπορικές επιχειρήσεις.
Στην Ελλάδα, οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για μείωση των απευθείας αφίξεων μικροδεμάτων από την Κίνα μετά την 1η Ιουλίου. Ωστόσο, τα μέχρι τώρα δεδομένα δεν επιτρέπουν ακόμη την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων για την πραγματική επίδραση του νέου δασμού στον τζίρο των μικρομεσαίων εμπορικών επιχειρήσεων, καθώς η πορεία της αγοράς επηρεάζεται και από άλλους παράγοντες.
Ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς έχει αναδείξει επανειλημμένα, ήδη από τις αρχές του 2024, τις στρεβλώσεις που δημιουργούνται από τη μαζική εισαγωγή προϊόντων χαμηλής αξίας μέσω διεθνών ψηφιακών πλατφορμών.
Με πρόσφατη θεσμική παρέμβασή του προς τα Υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Ανάπτυξης, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατέθεσε οκτώ συγκεκριμένες προτάσεις για την αντιμετώπιση του φαινομένου του ultra-fast fashion, την ενίσχυση των τελωνειακών και δειγματοληπτικών ελέγχων, την προστασία των καταναλωτών και τη διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού.
Ενόψει της νέας ευρωπαϊκής επιβάρυνσης, ο ΕΣΠ επαναφέρει την ανάγκη της :
- Συστηματικής δημοσιοποίησης στοιχείων από τις ελληνικές τελωνειακές αρχές για τον αριθμό και την αξία των εισαγόμενων μικροδεμάτων, καθώς και τα έσοδα από τον νέο δασμό.
- Ενίσχυσης των τελωνειακών και δειγματοληπτικών ελέγχων, με ιδιαίτερη έμφαση στην ασφάλεια, την προέλευση και τη συμμόρφωση των προϊόντων με την ευρωπαϊκή νομοθεσία.
- Αξιολόγησης των πραγματικών επιπτώσεων των μέτρων στον κύκλο εργασιών και στην ανταγωνιστικότητα των ελληνικών εμπορικών επιχειρήσεων.
- Αποτελεσματικής ευρωπαϊκής συνεργασίας, ώστε να αποτρέπονται φαινόμενα παράκαμψης των τελωνειακών επιβαρύνσεων μέσω διαφορετικών διαδρομών εισαγωγής.
- Επιτάχυνσης της ευρωπαϊκής τελωνειακής μεταρρύθμισης, με ενιαία ψηφιακή εποπτεία, διαφάνεια και ουσιαστική ευθύνη των ίδιων των ψηφιακών πλατφορμών.
Η προβλεπόμενη λειτουργία του νέου ευρωπαϊκού τελωνειακού κόμβου δεδομένων για το ηλεκτρονικό εμπόριο από το 2028 αποτελεί σημαντικό επόμενο στάδιο, που πρέπει να συνοδευτεί από αποτελεσματικούς μηχανισμούς ελέγχου και εφαρμογής της νομοθεσίας.
Ο Πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Πειραιώς, Θoδωρής Καπράλος, δήλωσε: «Η επιβολή των 3 ευρώ και η προσθήκη του νέου τέλους των 2 ευρώ αποτελούν βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά δεν αρκούν από μόνα τους για να αντιμετωπιστούν οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Οι μεγάλες διεθνείς πλατφόρμες αποδεικνύουν ότι μπορούν να προσαρμόζονται γρήγορα, αλλάζοντας τον τρόπο εισαγωγής και διακίνησης των προϊόντων τους.
Γι αυτό και επιμένουμε ότι το πραγματικό ζητούμενο είναι οι ουσιαστικοί έλεγχοι, η εφαρμογή των ίδιων κανόνων για όλους και η προστασία τόσο των καταναλωτών, όσο και των επιχειρήσεων που λειτουργούν με συνέπεια απέναντι στις υποχρεώσεις τους.
Το ελληνικό εμπόριο δεν ζητά να προστατευθεί από τον ανταγωνισμό. Ζητά να μπορεί να ανταγωνίζεται επί ίσοις όροις. Και η επιτυχία των ευρωπαϊκών μέτρων θα κριθεί όχι μόνο από τη μείωση των μικροδεμάτων, αλλά από το αν θα αποκατασταθούν στην πράξη συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού στην αγορά».
