Ο επικεφαλής της Ανυπότακτης Γαλλίας βάζει φωτιά στη γαλλική -και όχι μόνο- δημόσια συζήτηση.
Φωτιές άναψε ο υποψήφιος για την γαλλική προεδρία, Ζαν Λικ Μελανσόν, καθώς έθεσε στη δημόσια συζήτηση την πρόταση η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να διαγράψει μέρος του υπέρογκου γαλλικού δημοσίου χρέους.
Όπως μεταδίδει το Politico, η πρόταση του Γάλλου αριστερού υποψηφίου έχει ταρακουνήσει για τα καλά κορυφαίους οικονομολόγους και πολιτικούς, οι οποίοι έσπευσαν να χαρακτηρίσουν την πρότασή του ανεύθυνη και επικίνδυνη για την οικονομική σταθερότητα τόσο της χώρας όσο και ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο πρωθυπουργός της Γαλλίας, Σεμπαστιέν Λεκορνί, έκανε λόγο για «απάτη στην πιο καθαρή της μορφή».
Ο Ζορντάν Μπαρντελά, πρόεδρος του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού, χαρακτήρισε την πρόταση «ανοησία».
Ο πρώην Ευρωπαίος επίτροπος Τιερί Μπρετόν έγραψε άρθρο γνώμης εναντίον της.
Οι αντίπαλοι του Μελανσόν δύσκολα μπορούν να αμφισβητήσουν τη σημασία του ζητήματος: με το δημόσιο χρέος να ξεπερνά τα 3,5 τρισεκατομμύρια ευρώ, ή το 117,5% του ΑΕΠ, το θέμα έχει εξελιχθεί σε μία από τις βασικές ανησυχίες των ψηφοφόρων.
Το αυξανόμενο χρέος της χώρας απειλεί ήδη να εκτροχιάσει τις προσπάθειες του Λεκορνί να περιορίσει το έλλειμμα. Η Γαλλία είναι μεταξύ των χωρών που έχουν πληγεί περισσότερο από την παγκόσμια άνοδο του κόστους δανεισμού. Μια απώλεια εμπιστοσύνης στην ικανότητα ή την προθυμία της κυβέρνησης να αποπληρώσει τα ομόλογά της θα μπορούσε να κάνει τους επενδυτές να τα αποφύγουν, καθιστώντας αδύνατη για το Παρίσι την άντληση των χρημάτων που χρειάζεται για να λειτουργήσει το κράτος.
Καθώς η κούρσα για τις προεδρικές εκλογές του επόμενου έτους ανεβάζει στροφές, η πρόταση του Μελανσόν για το χρέος έχει βρεθεί στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης στη Γαλλία. Έχει επίσης αναδείξει κάτι που οι αντίπαλοί του γνωρίζουν πολύ καλά: ο βετεράνος της αριστεράς είναι έτοιμος για μάχη, ενώ οι περισσότεροι από αυτούς εξακολουθούν να προσπαθούν να συγκροτήσουν τις δυνάμεις τους.
Οι συσχετισμοί
Ο ηγέτης της «Ανυπότακτης Γαλλίας» ξεκίνησε την προεκλογική του εκστρατεία για την προεδρία αρκετούς μήνες πριν από τους αντιπάλους του. Τώρα καταγράφει ποσοστό 17% σε δημοσκόπηση της Toluna Harris Interactive που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα. Αυτό τον φέρνει ισόπαλο στη δεύτερη θέση με τον κορυφαίο κεντρώο υποψήφιο, τον πρώην πρωθυπουργό Εντουάρ Φιλίπ, και σε ισχυρή θέση για να περάσει στον δεύτερο γύρο, όπου πιθανότατα θα αντιμετώπιζε την ηγέτιδα της ακροδεξιάς, Μαρίν Λεπέν.
Μια αναμέτρηση Μελανσόν-Λεπέν στον δεύτερο γύρο θα εξασφάλιζε ότι ο επόμενος πρόεδρος της Γαλλίας θα εκλεγόταν με ένα πρόγραμμα ανοιχτά εχθρικό προς την οικονομική ορθοδοξία που έχει διαμορφώσει τη νομισματική ένωση της Ευρώπης τα τελευταία 27 χρόνια.
Την Πέμπτη, ο Μελανσόν και η Λεπέν θα βρεθούν αντιμέτωποι, μαζί με άλλους πέντε κορυφαίους υποψηφίους για την προεδρία, σε μια πολυαναμενόμενη τηλεοπτική συζήτηση που διοργανώνει η Medef, η μεγαλύτερη επιχειρηματική ένωση της Γαλλίας.
Τα δημόσια οικονομικά -συμπεριλαμβανομένης της πρότασης του Μελανσόν- είναι πιθανό να αποτελέσουν βασικό θέμα της συζήτησης.
Η Μαρίν Λεπέν μιλά σε εκδήλωση στο Λιεβέν της Γαλλίας, στις 4 Ιουλίου 2026. | Bastien Ohier/Hans Lucas/AFP μέσω Getty Images
«Το ζήτημα θα παραμείνει στην επικαιρότητα», δήλωσε η Ορόρ Λαλούκ, μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και κορυφαία σύμμαχος του βασικού κεντροαριστερού αντιπάλου του Μελανσόν, επίσης ευρωβουλευτή Ραφαέλ Γκλουξμάν. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι «το ζήτημα του χρέους, όπως και όλα τα άλλα, απαιτεί μια πιο nuanced προσέγγιση».
Χείμαρρος ο Μελανσόν
Κατά τη διάρκεια μιας ομιλίας με έντονο ύφος την Κυριακή το πρωί, ο Μελανσόν επιτέθηκε στους «ανίκανους» της κυβέρνησης, τους οποίους κατηγόρησε ότι οδήγησαν τη χώρα «στην καταστροφή και το χάος».
Μιλώντας από μια σκηνή πάνω από το νερό, σε ένα συνεδριακό κέντρο δίπλα σε λίμνη στο Σατονοφ-σιρ-Ιζέρ, στα περίχωρα της πόλης Βαλάνς, ο ηγέτης της «Ανυπότακτης Γαλλίας» υιοθέτησε έναν σχεδόν προφητικό τόνο, ξεσηκώνοντας χιλιάδες υποστηρικτές του με ένα θέμα που συνήθως συνδέεται περισσότερο με γκρίζα κοστούμια και διαδρόμους γραφείων παρά με μαχητικές πολιτικές συγκεντρώσεις: την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και τα γαλλικά κρατικά ομόλογα που κατέχει.
«Η γαλλική οικονομία βρισκόταν στα πρόθυρα της ύφεσης· τώρα πρόκειται να βυθιστεί σε αυτήν», είπε ο Μελανσόν.
«Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μπορεί και πρέπει να παγώσει το χρέος των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, ξεκινώντας από το χρέος που δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19», πρόσθεσε, επαναφέροντας μια ιδέα που είχε παρουσιάσει για πρώτη φορά νωρίτερα το καλοκαίρι με μια άλλη μεταφορά σχετική με τη θερμοκρασία, όταν υποσχέθηκε να «βάλει φωτιά» στο χρέος που κατέχει το Ευρωσύστημα — το μεγαλύτερο μέρος του οποίου βρίσκεται στην Τράπεζα της Γαλλίας.
Το Ευρωσύστημα, το οποίο αποτελείται από την ΕΚΤ και τις εθνικές κεντρικές τράπεζες της ζώνης του ευρώ, κατέχει περίπου το ένα έκτο του γαλλικού χρέους, συνολικού ύψους περίπου 600 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Ο αριστερός πολιτικός απευθυνόταν σε ένα πλήθος περίπου 10.000 ανθρώπων, που είχε συγκεντρωθεί σε μια συγκέντρωση η οποία είχε ως στόχο να δώσει τον τόνο στην πολύμηνη προεκλογική εκστρατεία για τις εκλογές του 2027. Αντίθετα, η κεντροδεξιά και η κεντροαριστερά δεν έχουν ακόμη αποφασίσει ποιος είναι ο καταλληλότερος υποψήφιός τους, καθώς περίπου δώδεκα διεκδικητές βρίσκονται στη μάχη.
Παρόλα αυτά, οι αντίπαλοι του Μελανσόν φαίνεται να συμφωνούν όλοι σε ένα πράγμα: η πρότασή του θα επιδείνωνε τα δημοσιονομικά προβλήματα της Γαλλίας.
«Αυτή δεν είναι σε καμία περίπτωση η κατάλληλη στιγμή, τόσο από μακροοικονομική όσο και από πολιτική άποψη», για να συζητηθεί η διαγραφή δημόσιου χρέους, δήλωσε η Λαλούκ, οικονομολόγος με ακαδημαϊκό υπόβαθρο, επισημαίνοντας την ίδια κριτική που έχουν διατυπώσει πολλοί συνάδελφοί της.
Η ίδια, όπως και αρκετοί κορυφαίοι οικονομολόγοι, είχε υποστηρίξει ένα τέτοιο μέτρο στο τέλος της πανδημίας Covid. Όμως, όπως είπε, οι συνθήκες έχουν αλλάξει δραματικά. Ο πληθωρισμός αποτελεί πλέον βασική ανησυχία και ένα τέτοιο μέτρο θα επιδείνωνε το πρόβλημα.
Πηγαίνοντας κόντρα στους κανόνες
Υπάρχει επίσης το νομικό ζήτημα. Οι ευρωπαϊκές συνθήκες απαγορεύουν στην ΕΚΤ να διασώζει χώρες της ευρωζώνης — ακόμη κι αν η τράπεζα έχει βρει τρόπους να παρεμβαίνει σε κρίσιμες στιγμές, όπως στην κορύφωση της κρίσης χρέους της ευρωζώνης, όταν ο τότε πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι δεσμεύτηκε να κάνει «ό,τι χρειαστεί» για να διατηρήσει το ευρώ, αλλά και ξανά κατά τη διάρκεια της πανδημίας.
Μια μονομερής κίνηση της Γαλλίας -«ανυπακοή», όπως την αποκάλεσε ο κορυφαίος συνεργάτης του Μελανσόν, Μανουέλ Μπομπάρ, κατά τη διάρκεια μιας ωριαίας διάσκεψης για το θέμα το Σάββατο- όχι μόνο θα τρόμαζε τους επενδυτές, υποστηρίζουν οι επικριτές, αλλά θα έθετε υπό αμφισβήτηση τα ίδια τα θεμέλια της ευρωζώνης.
«Το κάνει εξαιρετικά καλά, αλλά λέει ανοησίες», δήλωσε ο υπουργός Οικονομίας Ρολάν Λεσκίρ στο γαλλικό τηλεοπτικό κανάλι BFM TV. Η παρέμβαση στον ισολογισμό της Τράπεζας της Γαλλίας, υποστήριξε, θα ισοδυναμούσε με «έξοδο από το ευρώ, γιατί ουσιαστικά λες ότι δεν σέβεσαι πλέον τους κανόνες του κοινού μας σπιτιού».
Δεν συμφωνούν όλοι. Μεταξύ των συμμετεχόντων στη συγκέντρωση της «Ανυπότακτης Γαλλίας» το Σαββατοκύριακο ήταν ο Ματιέ Πιγκάς, γνωστός τραπεζίτης που είχε συμβουλεύσει την ελληνική κυβέρνηση κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης και πρόσφατα εξασφάλισε ένα ιδιαίτερα σημαντικό συμβόλαιο για την αναδιάρθρωση του χρέους της Βενεζουέλας.
Ο Πιγκάς υποστήριξε την πρόταση κατά τη διάρκεια μιας ωριαίας τηλεδιάσκεψης για το θέμα, προσδίδοντας στην ανορθόδοξη ιδέα τη στήριξη ενός ανθρώπου με σημαντική επιχειρηματική εμπειρία. Έκτοτε αντιπαρατίθεται για το ζήτημα με τον πρώην επικεφαλής οικονομολόγο του ΔΝΤ, Ολιβιέ Μπλανσάρ, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στην πλατφόρμα X.
«Το να προτείνεις ψευδείς λύσεις και να δημιουργείς ψεύτικες ελπίδες είναι, κατά την άποψή μου, ανεύθυνο», έγραψε ο Μπλανσάρ την Τρίτη.
Σύμφωνα με τον Γερμανό οικονομολόγο Κάρστεν Μπρέσκι, επικεφαλής της παγκόσμιας έρευνας μακροοικονομίας της ING, το πρόβλημα είναι ότι ο Μελανσόν θέλει τα οφέλη της ευρωζώνης χωρίς να κάνει τη δύσκολη δουλειά.
Η Γαλλία έχει παραβιάσει τους δημοσιονομικούς κανόνες της ΕΕ σχεδόν κάθε χρόνο τις τελευταίες δύο δεκαετίες, έχει δείξει μικρή διάθεση για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, όπως η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού, και συχνά έχει αγνοήσει τις δημοσιονομικές συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δήλωσε ο Μπρέσκι.
«Όπως κι αν θέλει κανείς να το αποκαλέσει, τα σχόλια του Μελανσόν δείχνουν ότι θα ήθελε η ΕΚΤ να επαναλάβει τη θέση της περί “ό,τι χρειαστεί” και στην πράξη να διασώσει κυβερνήσεις που αδυνατούν ή δεν θέλουν να θέσουν τα δημόσια οικονομικά τους σε βιώσιμη βάση».
Για τον Μελανσόν και τους συμμάχους του, ίσως το βασικό ζήτημα δεν είναι αν η πρότασή του μπορεί πράγματι να εφαρμοστεί. Έχει ήδη καταφέρει να θέσει υπό αμφισβήτηση την ίδια τη δημοσιονομική ορθοδοξία.
«Είμαστε πολύ χαρούμενοι που υπάρχει διαμάχη γύρω από το χρέος», δήλωσε ο Αντουάν Λεομάν, βουλευτής της Εθνοσυνέλευσης με την «Ανυπότακτη Γαλλία», στο περιθώριο της συγκέντρωσης.
«Το χρέος είναι η δικαιολογία που χρησιμοποιείται για να περιοριστούν τα κοινωνικά δικαιώματα», πρόσθεσε. «Θα πάρουμε ό,τι έρθει στον δρόμο μας. Είμαστε έτοιμοι».
πηγή: efsyn.gr
