Ήθελε «να ακούσει από κοντά όσα όσα τους απασχολούν», έγραψε μεταξύ άλλων στο twitter ο Πρωθυπουργός, σχετικά με την επίσκεψή του στους άστεγους του λιμανιού του Πειραιά εν μέσω πολικού ψύχους.
Ο Ερυθρός Σταυρός, οι Γιατροί του Κόσμου και άλλες οργανώσεις ήταν εκεί μοιράζοντας φαγητό και κουβέρτες, κάτι για το οποίο θα έπρεπε βέβαια να μεριμνά το κράτος (σ.σ. αρχικά να μεριμνά για να μην υπάρχουν άστεγοι και κατά δεύτερον για την επιβίωσή τους).
Παραθέτουμε τα στοιχεία που περιγράφουν την κατάσταση στον Πειραιά για πληρέστερη ενημέρωση του Πρωθυπουργού:
■ Το 28% των αστέγων του Πειραιά ξεπερνά τα 65 έτη.
■ Το 66% του πληθυσμού εντοπίζεται κυρίως στην Α΄ και Β΄ Κοινότητα Πειραιά (Πειραϊκή, Χατζηκυριάκειο, Πασαλιμάνι, Τρούμπα κ.α.).
■ Η συντριπτική πλειονότητα, περίπου οκτώ στους δέκα ηλικιωμένους άστεγους, είναι άντρες.
■ Δύο στους τρεις βρίσκονται στον δρόμο ή κάτω από επισφαλείς συνθήκες στέγασης.
■ Ενας στους δυο ηλικιωμένους άστεγους έχει κάποιο χρόνιο νόσημα, ενώ περίπου δύο στους δέκα δηλώνουν πως αντιμετωπίζουν κάποια ψυχική ασθένεια.
■ Για τους ηλικιωμένους άστεγους, πρώτα στη λίστα των αιτημάτων βρίσκονται τα είδη επισιτισμού (50%), ακολουθούν ο ρουχισμός, η εύρεση εργασίας, φιάλες αερίου και στέγη με ποσοστό 33% και τα φάρμακα ή παραφαρμακευτικά προϊόντα με ποσοστό 17%.
■ Ενας στους δύο άστεγους άνω των 65 βρέθηκε στον δρόμο μέσα στο 2020.
Στις Πύλες Ε8 και Ε9 του λιμανιού του Πειραιά βρίσκεται μια μερίδα κόσμου που υφίσταται παράλληλα με τον δικό μας, που δεν έρχεται και δεν φεύγει από πουθενά. Παραμένει εκεί για να μας υπενθυμίζει τη διαχρονική παραβίαση του θεμελιώδους δικαιώματος στη στέγη.
Πριν ένα χρόνο εντοπίστηκε νεκρός σε συνθήκες ψύχους ένας 49χρονος άστεγος στην Πύλη Ε8 του Πειραιά, ο οποίος τους τελευταίους μήνες είχε βρει καταφύγιο στις εγκαταστάσεις του λιμανιού.
Όταν την περίοδο της πρώτης καραντίνας άστεγοι διέμεναν στο κλειστό λιμάνι με ελάχιστη επαφή με την υπόλοιπη κοινωνία, η λιμενική αστυνομία του Πειραιά, προχωρούσε σε εκδίωξη των περίπου 150 αστέγων, παίρνοντάς τους ταυτόχρονα τα ελάχιστα προσωπικά τους αντικείμενα και χωρίς να υπάρξει ουσιαστική πρόνοια για το πού θα μεταφερθούν.
Παραθέτουμε και τους προβληματισμούς ανθρώπων που ασχολούνται με τα προβλήματα των αστέγων σε βάθος και πραγματικά και όχι για επικοινωνιακή προβολή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:
Τάκης Βουτυράκος, παιδοψυχίατρος και διευθυντής Δομής Ψυχικής Υγείας Πειραιά ΕΚΕΨΥΕ, μέλος του δημοτικού συμβουλίου με τον «Πειραιά για Ολους»:
Το λιμάνι έχει γίνει υπερτοπικός προορισμός, τον τελευταίο καιρό, λόγω της ασφάλειας που παρέχει. Οι ανάγκες είναι μεταβαλλόμενες, όπως και ο πληθυσμός. Η αίσθησή μας είναι πως πρόκειται για έναν πληθυσμό που μεγαλώνει, επειδή η κρίση βαθαίνει πάλι. Οσο όμως δεν υπάρχει μια περιοδική επανάληψη καταγραφής, μόνο με μερικά στοιχεία μπορούμε να καταλάβουμε. Ειδικά αναφορικά με τους ηλικιωμένους άστεγους πρέπει να ξέρουμε ανά πάσα στιγμή τον πληθυσμό και τα χαρακτηριστικά τους για να χαρτογραφήσουμε τις ανάγκες τους: πολλοί οδηγούνται στον δρόμο λόγω ψυχιατρικών προβλημάτων, άλλοι μπορεί να μην έχουν ψυχιατρική απόκλιση αλλά να τους τη δημιουργεί η αστεγία, ενώ άλλοι αναπτύσσουν ανοϊκά χαρακτηριστικά λόγω απουσίας ομιλίας και έλλειψης επικοινωνίας. Μια συγκροτημένη πολιτική όμως από μεριάς του δήμου δεν έχει υπάρξει, πέρα από κάποιες μικρές, αποσπασματικές κινήσεις.
Συλλογικότητες προσπαθούν να απαντήσουν με μια σταθερή παροχή γεύματος, αλλά αυτό επαφίεται στις καλές προθέσεις αλληλέγγυων χωρίς τον απαραίτητο συντονισμό. Η παράταξη «Πειραιάς για Ολους» ζήτησε τη δημιουργία μιας κινητής μονάδας ανθρώπων στον δρόμο που θα κάνει street working, προσέγγιση των αστέγων, αναπτύσσοντας μια σχέση εμπιστοσύνης, κατανόησης και καταγραφής εξατομικευμένων σχεδίων φροντίδας που μπορεί να περιλαμβάνουν την τοποθέτηση σε μια στεγαστική δομή, αλλά όχι κατ’ ανάγκη. Κάποιοι είναι επιφυλακτικοί με τις στεγαστικές δομές, τουλάχιστον με την υφιστάμενη τυπολογία τους. Κάποιοι χρειάζονται μια έκτακτη δομή, σε περιόδους κακών καιρικών φαινομένων, άλλοι χρειάζονται μια βραχυχρόνια φιλοξενία, κάποιοι χρειάζονται δουλειά. Γι’ αυτό κρίνεται απαραίτητο ένα εξατομικευμένο σχέδιο φροντίδας και δικτύωση (π.χ. με φορείς υγείας).
«Ο νέος πτωχευτικός νόμος δημιουργεί νέους άστεγους»
Νίκος Κουραχάνης, μεταδιδακτορικός ερευνητής Κοινωνικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο:
Το κοινωνικό δικαίωμα στην κατοικία, παρότι συνταγματικά κατοχυρωμένο, ουδέποτε εκπληρωνόταν επαρκώς στις εγχώριες κοινωνικές πολιτικές. Ωστόσο, η δεκαετής περίοδος των πολλαπλών κρίσεων, αρχής γενομένης από την οικονομική, διαμορφώνει έναν διπλά αρνητικό κοινωνικό αντίκτυπο: οι κοινωνικές πολιτικές αποδιαρθρώνονται τη στιγμή που τα στεγαστικά προβλήματα οξύνονται. Αυτή η εξέλιξη εκθέτει διαρκώς ολοένα και περισσότερους πολίτες στον κίνδυνο της απώλειας στέγης. Μια σειρά από σημαντικές εξελίξεις στα χρόνια των μνημονιακών πολιτικών καθώς και οι επερχόμενες ζοφερές επιπτώσεις της τρέχουσας πανδημικής κρίσης οξύνουν τα φαινόμενα στεγαστικής επισφάλειας. Ταυτόχρονα, οι απότομες περικοπές στο κοινωνικό κράτος, στο πλαίσιο των επιταγών των πολιτικών λιτότητας, έχουν ως αποτέλεσμα το χαμήλωμα του διχτυού ασφαλείας.
Η έμφαση σε υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης (συσσίτια, υπνωτήρια, φιλανθρωπικές δράσεις) οδηγεί σε μια λογική διαχείρισης και όχι αντιμετώπισης ενός σοβαρού κοινωνικού προβλήματος που θέτει σε κίνδυνο την ανθρώπινη επιβίωση.
Οι πολιτικές μεταβατικής φιλοξενίας χαρακτηρίζονται από ποσοτική και ποιοτική ανεπάρκεια. Οι συνθήκες στεγαστικής υπερπληρότητας και η απουσία συνδυασμού των ξενώνων με υπηρεσίες κοινωνικής ένταξης (προγράμματα απασχόλησης ή κατάρτισης, υπηρεσίες ψυχοκοινωνικής και νομικής υποστήριξης κ.λπ.) συναντώνται συχνά. Αρκετές φορές, η μακροχρόνια διαβίωση σε ξενώνες, ελλείψει άλλων βημάτων, μπορεί να οδηγήσει σε ιδρυματοποίηση και σε απομάκρυνση της προοπτικής επιστροφής σε ένα πλαίσιο αυτόνομης διαβίωσης.
Ο νέος πτωχευτικός νόμος αίρει οποιοδήποτε πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας για υπερχρεωμένα νοικοκυριά και καθιστά τις τράπεζες παντοδύναμους ρυθμιστές στους πλειστηριασμούς και τις εξώσεις. Στο πλαίσιο του Ν.4738/2020, κατά τη διαδικασία της πτώχευσης εξυπηρετούνται κατά απόλυτη προτεραιότητα οι οικονομικές οφειλές προς τα τραπεζικά ιδρύματα. Το αίτημα για οποιαδήποτε διαδικασία εξωδικαστικής ρύθμισης των οφειλών αξιολογείται επίσης από τις τράπεζες.
Με αυτή την πρωτοβουλία της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας είναι μαθηματικά βέβαιο πως στο άμεσο μέλλον οι εικόνες των κατασχεμένων ακινήτων θα πολλαπλασιαστούν. Ενα σημαντικό κομμάτι των φτωχών νοικοκυριών θα τροφοδοτήσει τη διαρκώς διευρυνόμενη δεξαμενή των φαινομένων έλλειψης στέγης και στεγαστικού αποκλεισμού.
Και μια μαρτυρία άστεγου που βρίσκεται στην οδό Ερμού στο Δήμο Αθηναίων όπου Δήμαρχος είναι ο ανηψιός του πρωθυπουργού και όπως φαίνεται από όσα περιγράφει ο άνθρωπος δεν έχει τις ιδιες ευαισθησίες με το θείο του, όταν νομίζει ότι δεν τον βλέπουν:
Γεράσιμος: «Πέρασε ο Μπακογιάννης, τον χαιρέτησα και δεν είπε καλημέρα»
Λίγο παρακάτω στην οδό Ερμού συναντήσαμε τον Γεράσιμο, που μόλις έχει στολίσει το δικό του χριστουγεννιάτικο σκηνικό γράφοντας σε χαρτόνι «Χρόνια Πολλά, Καλές Γιορτές με Υγεία και ό,τι Καλύτερο να έχετε, Ανθρωπιά και Καλοσύνη».
Ο 39χρονος δούλευε ως τεχνίτης σε μεγάλη κατασκευαστική εταιρία, όμως ένα σοβαρό ατύχημα έμελλε να του αλλάξει τη ζωή. Είναι άστεγος εδώ και έξι χρόνια και, εκτός από την πείνα και το κρύο, έχει να αντιμετωπίσει την αδιαφορία.
«Το 2012 είχα ένα σοβαρό ατύχημα και αυτό ήταν η αρχή του τέλους μου. Έδωσα όσα χρήματα είχα στους γιατρούς και έμεινα 27 μήνες στο κρεβάτι, έχασα τη δουλειά μου, το σπίτι μου, τα πάντα. Δούλευα σε μεγάλη κατασκευαστική εταιρία ως σιδεράς, πολύ καλή δουλειά και καλά χρήματα, αλλά μετά το ατύχημα τα έχασα όλα.
Το κράτος και οι πολιτικοί όχι μόνο είναι ανύπαρκτοι, αλλά μας απαξιώνουν κιόλας. Θυμάμαι πριν από λίγες ημέρες πέρασε ο Κώστας Μπακογιάννης από μπροστά μου, τον χαιρέτησα και δεν μου είπε ούτε μια καλημέρα, με απαξίωσε κανονικά! Αν, βέβαια, ήταν κάμερες εκεί, θα έκανε τα δικά του, θα ερχόταν, θα μας μίλαγε, θα έκανε ότι ενδιαφέρεται. Πίσω από τις κάμερες, όμως, όταν σβήνουν τα φώτα από τα εμπορικά καταστήματα, ξεκινάει για εμάς τους άστεγους ακόμη ένα βράδυ επιβίωσης».Οπως καταγγέλλει, πρόβλημα αποτελεί και η επιδεικτική απαξίωση των αστυνομικών, που πετούν τα λιγοστά υπάρχοντά του:
«Θεονήστικος»
«Εκτός από το κρύο και την πείνα, έχουμε να αντιμετωπίσουμε και την Αστυνομία, καθώς υπάρχει ειδικό κλιμάκιο που έρχεται και μας πετάει τα πράγματα, λες και είμαστε εγκληματίες. Πριν από δύο εβδομάδες μού πέταξαν εδώ στην Ερμού τα ρούχα και τις κουβέρτες δύο μέρες συνεχόμενες, συγκεκριμένα μια αστυνόμος, η οποία μου είπε για να βάλω μυαλό και να μην κάθομαι εδώ! Σήμερα είμαι θεονήστικος, δεν έχω φάει τίποτα και δεν έχω πάνω μου ούτε ένα ευρώ. Εγώ δεν είμαι ζητιάνος, άστεγος είμαι. Λένε ότι έχουν θερμαινόμενους χώρους, αλλά απαγορεύεται να πάρεις πράγματα δικά σου. Μια κουβέρτα έχω και ένα πάπλωμα, τι να κάνω; Να τα πετάξω; Για εμάς δεν υπάρχουν Χριστούγεννα και Πρωτοχρονιά. Τα πρωινά θα τσακώνομαι με τους αστυνομικούς και το βράδυ θα προσπαθώ και πάλι να μείνω ζωντανός. Αυτό που εύχομαι για το 2022 είναι να πάρω την παλιά μου ζωή πίσω. Με μια δουλειά θα ήμουν ο πιο ευτυχισμένος άνθρωπος του κόσμου».
Πηγή πληροφοριών:
https://www.efsyn.gr
