Ο Γρηγόρης Λέων Πρόεδρος της Ελληνικής Ιατροδικαστικής Εταιρείας, και εκπρόσωπος της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ιατροδικαστικής. προχώρησε σε μια νέα ανάρτηση στον προσωπικό λογαριασμό του στο Facebook παρουσιάζοντας περιγραφή του βιβλίου ιατροδικαστικής του DiMaio που του έστειλε, όπως λέει, συνάδελφός του από την Αμερική.
Όπως αναφέρεται στο απόσπασμα που δημοσιεύει, «οι γονείς που είναι μάρτυρες αυτών των επεισοδίων είναι μόνοι τους με τα παιδιά στο δωμάτιο του νοσοκομείου την ώρα που αυτά συμβαίνουν. Μετά την έξοδο από το νοσοκομείο «τα επεισόδια» συνεχίζονται μέχρι είτε να βγει διάγνωση ή τα παιδιά να τα σκοτώσουν.
Ο ιατροδικαστής τονίζει ότι στην περιγραφή του βιβλίου γίνεται αναφορά στην περίπτωση γονέων που πήγαιναν τα παιδιά τους στο νοσοκομείο επειδή ισχυρίζονταν ότι αντιμετώπιζαν καρδιολογικά προβλήματα και τελικά αποδείχθηκε έπειτα από βιντεοσκόπηση ότι οι ίδιοι προκαλούσαν αυτά τα επεισόδια στα παιδιά τους.
Όπως αναφέρεται στο απόσπασμα που δημοσιεύει, «οι γονείς που είναι μάρτυρες αυτών των επεισοδίων είναι μόνοι τους με τα παιδιά στο δωμάτιο του νοσοκομείου την ώρα που αυτά συμβαίνουν. Μετά την έξοδο από το νοσοκομείο «τα επεισόδια» συνεχίζονται μέχρι είτε να βγει διάγνωση ή τα παιδιά να τα σκοτώσουν.
… Ήταν οι πρώτοι που περιέγραψαν δίδυμα με επαναλαμβανόμενη καρδιοαναπνευστική ανακοπή, οφειλόμενη σε απόφραξη από τη μητέρα, η οποία πράξη καταγράφηκε από κλειστό κύκλωμα παρακολούθησης.
Το πρώτο παιδί ήταν 5 μηνών κοριτσάκι, εισήχθη στο νοσοκομείο για καρδιοαναπνευστική ανεπάρκεια. Ο 4 ετών αδελφός της είχε παρόμοιο ιατρικό ιστορικό.
Η μητέρα έδωσε το ιστορικό, αναφέροντας ότι υπήρχαν σχεδόν καθημερινά επεισόδια άπνοιας, κυάνωσης, βραδυκαρδίας και απουσία αισθήσεων από την ηλικία της μιας εβδομάδας των παιδιών.
Τα επεισόδια ήταν πολύ συχνά με τη μεγαλύτερη περίοδο ανάμεσα σε δυο περιστατικά να είναι 72 ώρες. Αυτά τα επεισόδια συνέβαιναν είτε όταν το παιδί κοιμόταν ή μόλις ξυπνούσε.
Το παιδί είχε ελεγχθεί αναλυτικά από μαγνητική τομογραφία και του είχε δοθεί πολύπλευρη φαρμακευτική θεραπεία.
Είχε πολλαπλά επεισόδια άπνοιας στο νοσοκομείο και βρισκόταν σε άπνοια, με κυάνωση, βραδυκαρδία και χωρίς να αντιδρά.
Με παροχή οξυγόνου και μαλάξεις πάντα γινόταν ανάνηψη στο παιδί.
Κάτω από αυτές τις συνθήκες οι γιατροί έγιναν καχύποπτοι και χρησιμοποιώντας βιντεοσκόπηση μπόρεσαν να καταγράψουν την μητέρα να φιμώνει το παιδί τοποθετώντας την παλάμη του δεξιού της χεριού στο πρόσωπό του. Κρατούσε το χέρι στη θέση αυτή για 90 δευτερόλεπτα. Η καρδιά άρχιζε να ρίχνει σφυγμούς 30 δευτερόλεπτα μετά την απόφραξη της αεροφόρου οδού….
Όταν αυτό το σύνδρομο έγινε γνωστό ανάμεσα στους παιδιάτρους και επειδή χρησιμοποιήθηκαν τα βίντεο, έγιναν και άλλες περιπτώσεις γνωστές».
Το Σύνδρομο Μινχάουζεν δια αντιπροσώπου, περιγράφεται ως «πλασματική διαταραχή επιβαλλόμενη σε άλλον» και αναφέρεται στην κατάσταση εκείνη κατά την οποία το παιδί είναι υποκείμενο της πρόκλησης ή επινόησης νόσου από τον γονέα.
Ο θύτης, που είναι συνήθως ο κύριος φροντιστής (γονέας ή κηδεμόνας), επινοεί ένα ιατρικό ιστορικό ή σημάδια ή προξενεί ασθένεια στο πρόσωπο που βρίσκεται υπό την φροντίδα του, και στη συνέχεια αναζητεί βοήθεια μέσα από τις μονάδες υγείας. Οι πάροχοι υγείας (γιατροί, νοσοκομεία) μπορεί να διαιωνίσουν ακούσια την εκμετάλλευση που υφίσταται το θύμα, προβαίνοντας σε άσκοπες εξετάσεις και θεραπείες που μπορεί να είναι και επιβλαβείς.
Tα διαγνωστικά κριτήρια είναι:
- εσκεμμένη πρόκληση ή υπόκριση σωματικών ή ψυχολογικών σημείων ή συμπτωμάτων σε άλλο άτομο το οποίο βρίσκεται υπό την φροντίδα του δράστη
- το κίνητρο για τη συμπεριφορά του δράστη είναι να υιοθετήσει τον ρόλο του αρρώστου δια αντιπροσώπου
- απουσία εξωτερικών κινήτρων για τη συμπεριφορά (όπως οικονομικό κέρδος)
- η συμπεριφορά δεν δικαιολογείται από καμία άλλη ψυχική διαταραχή
Αίτια, μέθοδοι και δράστες
Τα αίτια του συνδρόμου δεν έχουν διευκρινιστεί σε απόλυτο βαθμό. Το βασικό κίνητρο στο σύνδρομο είναι η συμπάθεια και η θετική προσοχή που εισπράττει ο δράστης από το υγειονομικό προσωπικό και το προσωπικό κοινωνικής φροντίδας ή άλλες οικογένειες, εμφανιζόμενος ως αφοσιωμένος φροντιστής. Οι δράστες έχουν συχνά την ανάγκη να παρουσιάζονται ως «άγγελοι του ελέους».
Στις περισσότερες περιπτώσεις ο δράστης είναι η μητέρα (94-99%), που συχνά διαθέτει εκπαίδευση ή ενδιαφέρον για τον ιατρικό κλάδο. Οι περισσότερες έχουν βιώσει ψυχικές διαταραχές όπως κατάθλιψη, διαταραχές προσωπικότητας ή έχουν προηγούμενο προσωπικό ιστορικό σωματοποιημένων ή πλασματικών διαταραχών.
Άλλοι δράστες μπορεί να είναι οι πατεράδες (7%), θετοί γονείς, ανάδοχοι γονείς αλλά και άλλοι συγγενείς ή φροντιστές, συμπεριλαμβανομένων των νοσοκόμων ή νταντάδων.
Θύματα είναι συνήθως παιδιά προσχολικής ηλικίας (κάτω των 5 ετών) και των δύο φύλων. Ωστόσο, η θυματοποίηση μπορεί να συνεχιστεί και στην εφηβεία και τα θύματα μπορεί να συνεχίσουν το μοτίβο της κακοποίησης στα δικά τους παιδιά.
Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται είναι συνήθως τέσσερις: δηλητηρίαση, αιμορραγία, μολύνσεις και τραύματα. Η ηπιότερη μορφή του συνδρόμου συνίσταται στην απλή επινόηση συμπτωμάτων όπως η άπνοια και η αταξία.
Η φράση: «Ένας ξαφνικός βρεφικός θάνατος είναι τραγωδία, δύο είναι ύποπτοι και τρεις είναι φόνος, εκτός αν αποδειχθεί διαφορετικά», είναι γνωστή ως ο νόμος του Meadow και αποδίδει τη σοβαρότητα αυτού του συνδρόμου, που αποτελεί μία σοβαρή μορφή παιδικής κακοποίησης με υψηλά ποσοστά νοσηρότητας και θνησιμότητας.
Πραγματικές υποθέσεις και μυθοπλασία
Το σύνδρομο αυτό δεν έχει μείνει στη θεωρία καθώς έχουν καταγραφεί υποθέσεις σε οικογένειες και όχι μόνο. Μια πολύ γνωστή περίπτωση είναι αυτή της Beverley Allitt, που χαρακτηρίστηκε ως «Άγγελος του Θανάτου» και η ιστορία έχει γίνει βιβλίο.Εργαζόταν στην κλινική του Lincolnshire της Αγγλίας, ως παιδιατρική νοσοκόμα, και κατηγορήθηκε για 4 ανθρωποκτονίες παιδιών, 3 απόπειρες ανθρωποκτονίας και 6 βαριές σωματικές βλάβες. Η μέθοδος που χρησιμοποιούσε ήταν ενέσεις με ινσουλίνη ή κάλιο.
Άλλη γνωστή και πολύ σημαντική είναι αυτή της νοσοκόμας Genene Jones, που λέγεται πώς ήταν υπεύθυνη για τον θάνατο πάνω από 60 παιδιών το 1984. Καταδικάστηκε σε 99 χρόνια κάθειρξη.
Το 1996, η 8χρονη Jennifer Bush είχε κάνει πάνω από 20 επεμβάσεις και είχε νοσηλευτεί 400 φορές για μια σπάνια ασθένεια που αντιμετώπιζε. Μέχρι που έγινε γνωστό ότι υπεύθυνη ήταν η μητέρα της, Kathy Bush, η οποία και φυλακίστηκε.
Το σύνδρομο Μινχάουζεν δια αντιπροσώπου έχει εμπνεύσει και τη μυθοπλασία, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το βιβλίο «Sharp Objects» που έγινε και δημοφιλής τηλεοπτική σειρά.
