Τρίτη, 21 Σεπτεμβρίου, 2021

Larger Font Smaller Font PDFΕκτύπωσηE-mail

Πέμπτη, 02 Σεπτεμβρίου 2021 00:00

Μίκης Θεοδωράκης: Η ζωή του και το έργο του «έσπειραν γενεές εις τους αιώνες των αιώνων»

 
Θρηνεί σήμερα η Ελλάδα. Ο άνθρωπος που συνδέθηκε με τις σημαντικότερες στιγμές της σύγχρονης ιστορίας της, ο αστείρευτος μουσικοσυνθέτης και ακατάβλητος αγωνιστής, ο Μίκης Θεοδωράκης, δεν βρίσκεται πια ανάμεσά μας.
 
Ο μεγάλος μουσικοσυνθέτης Μίκης Θεοδωράκης «έφυγε» σήμερα, Πέμπτη 2 Σεπτεμβρίου 2021, σε ηλικία 96 ετών για τη συνοικία των αγγέλων αφήνοντας πίσω του ανεκτίμητη παρακαταθήκη. Τα τραγούδια του συνδέθηκαν με σχεδόν όλες τις σημαντικές στιγμές της μεταπολεμικής ιστορίας, εκφράζοντας το λαϊκό αίσθημα και τους αγώνες του λαού για ελευθερία και δικαιοσύνη. Έχοντας γνωρίσει διώξεις και εξορίες, με αστείρευτο μουσικό ταλέντο και λυρισμό, με διαρκή πολιτική δράση, ακόμα και αμφιλεγόμενη, η απώλεια του Μίκη Θεοδωράκη σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής. 
 
Με απόφαση της κυβέρνησης κηρύσσεται τριήμερο εθνικό πένθος, ενώ σύσσωμος ο πολιτικός κόσμος αποχαιρετά τον μεγάλο συνθέτη με συλλυπητήρια μηνύματα, με τον Αλέξη Τσίπρα να σημειώνει στο δικό του μήνυμα: «Ο Μίκης έδωσε φως στις ψυχές μας». «Ο αξεπέραστος συνθέτης, ο αγωνιστής, ο κομμουνιστής, ο ακτιβιστής, μέσα από τη μουσική, τη ζωή, τις μάχες και τις αντιφάσεις του, έδωσε νέο νόημα στην ελευθερία, τον πολιτισμό, την τέχνη, τη συμμετοχή», σημειώνει ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ - ΠΣ.
 
Η κηδεία και η ταφή του μεγάλου συνθέτη θα γίνουν στον Γαλατά Χανίων.
 
Στον Γαλατά Χανίων η κηδεία και η ταφή του μεγάλου συνθέτη
 
Σημειώνεται ότι η τελευταία επιθυμία του Μίκη Θεοδωράκη, την οποία είχε μεταφέρει στον Δημήτρη Κουτσούμπα, τη γραμματέα του Ρένα Παρμενίδου και τον Πρόεδρο του “Παγκρητίου Συλλόγου Φίλων Μίκη Θεοδωράκη”, Γιώργο Αγοραστάκη, ήταν η νεκρώσιμη ακολουθία και η ταφή να πραγματοποιηθούν στην πατρίδα του, το Γαλατά Χανίων.
 
Η μουσική του Μίκη
 
Ο Μίκης Θεοδωράκης έχει γράψει όλων των ειδών μουσικής, από όπερες, συμφωνική μουσική, μουσική δωματίου, ορατόρια, μπαλέτα και χορωδιακή εκκλησιαστική, έως μουσική για αρχαίο δράμα, θέατρο, κινηματογράφο, έντεχνο λαϊκό τραγούδι και μετασυμφωνικά έργα. Το έργο του μπορεί να διακριθεί σε τρεις κύριες περιόδους: Στην πρώτη περίοδο (1937-1960) συνθέτει έργα συμφωνικά και μουσικής δωματίου σύμφωνα με δυτικοευρωπαϊκές μορφές και σύγχρονες τ:εχνικές, στη δεύτερη περίοδο (1960-1980) επιχειρεί σύζευξη της συμφωνικής ορχήστρας με λαϊκά όργανα και δημιουργεί νέες φόρμες με βάση τη φωνή, ενώ από το 1981 επιστρέφει στις συμφωνικές μορφές και ασχολείται με την όπερα.
 
Η μελοποίηση ποιημάτων έχει θεωρηθεί ως ο «κεντρικός πυλώνας της δημιουργικότητάς του», όπως έχει πει η ερμηνεύτρια Νένα Βενετσάνου. Εκεί οι ποιητές παρελαύνουν: Άγγελος Σικελιανός, Ανδρέας Κάλβος, Γιώργος Σεφέρης, Οδυσσέας Ελύτης, Γιάννης Ρίτσος, Μανόλης Αναγνωστάκης, αλλά και Πάμπλο Νερούδα, Λόρκα, Μπέρναρντ Μπίαμ. Οι στίχοι τους γίνονται έτσι προσιτοί στο ευρύ κοινό, πλαισιώνοντας λαϊκά τραγούδια που θέτουν θεμελιώδεις αξίες και σταθερές στη σύγχρονη ελληνική μουσική δημιουργία. Ο ίδιος εξάλλου, όταν ήταν κρατούμενος στις φυλακές Ωρωπού, έγραφε: «Εν αρχή ήν ο λόγος....η μεγαλύτερή μου φιλοδοξία είναι να υπηρετήσω πιστά τη νεοελληνική κυρίως ποίηση. Σε τέτοιο βαθμό, ώστε ακούγοντας ένα τραγούδι, να μη μπορείς να φανταστείς τη μουσική σε άλλο κείμενο, ούτε όμως και το ποίημα με διαφορετική μουσική». Ο Μίκης Θεοδωράκης ουσιαστικά δημιούργησε το κίνημα της Μελοποιημένης Ποίησης, συμβάλλοντας στην ανάδυση μιας πλειάδας ποιητών και στην αναβάθμιση του τραγουδιού. Συγχρόνως, βοήθησε μια ολόκληρη γενιά να αποκτήσει τον δικό της λόγο.
 
Η φήμη του ξεπέρασε από νωρίς τα σύνορα της χώρας. Συνέθεσε τον πιο αναγνωρίσιμο, ίσως, ελληνικό ρυθμό διεθνώς, το συρτάκι από την ταινία «Αλέξης Ζορμπάς» (1964), ενώ τραγούδια του ερμηνεύτηκαν από διάσημους καλλιτέχνες, όπως οι Beatles, η Σίρλεϊ Μπάσεϊ και η Εντίθ Πιάφ. Επένδυσε μουσικά γνωστές ταινίες, όπως το «Ζ» (1969), που τιμήθηκε με το βραβείο BAFTA πρωτότυπης μουσικής, η «Φαίδρα» (1962), με τραγούδια σε στίχους Νίκου Γκάτσου και «Σέρπικο» (1973), για τη μουσική της οποίας ήταν υποψήφιος για Grammy το 1975 (το ίδιο βραβείο διεκδίκησε και για τη μουσική του «Αλέξη Ζορμπά» το 1966).
 
Παράλληλα, από πολύ νέος ανέπτυξε πλούσια αντιστασιακή και πολιτική δράση, ενώ με ποικίλες παρεμβάσεις, βιβλία και συνεντεύξεις παρέμεινε ενεργός ως το τέλος της ζωής του.
 
Γεννήθηκε στη Χίο, παιδικά χρόνια στην περιπλάνηση
 
Ο Μιχαήλ (Μίκης) Θεοδωράκης γεννήθηκε στη Χίο στις 29 Ιουλίου 1925, από πατέρα Κρητικό και μητέρα Μικρασιάτισσα. Λόγω της επαγγελματικής ιδιότητας του πατέρα του (ανώτερος δημόσιος υπάλληλος) πέρασε τα παιδικά του χρόνια μετακινούμενος σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας: Μυτιλήνη (1925-1928), Σύρο και Αθήνα (1929), Ιωάννινα (1930-1932) Αργοστόλι (1933-1936), Πάτρα (1937-1938), Πύργο (1938-1939) και Τρίπολη (1939-1943).
 
Οι πρώτες συνθέσεις και τα πρώτα ποιήματα
 
Πριν από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο είχε ανακαλύψει την αγάπη του για τη μουσική κι έγραψε τις πρώτες του συνθέσεις, ενώ το 1942 εξέδωσε τα πρώτα του ποιήματα, με το ψευδώνυμο Ντίνος Μάης. Το 1943 εγκαθίσταται οριστικά στην Αθήνα και συνεχίζει τις μουσικές του σπουδές, με δάσκαλο τον Φιλοκτήτη Οικονομίδη. Παράλληλα, αναπτύσσει αντιστασιακή δράση, μέσα από τις τάξεις της ΕΠΟΝ και του ΚΚΕ. Θα συλληφθεί από τους Ιταλούς και στη φυλακή θα γνωρίσει το έργο του Μαρξ.
 
Κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου (1946-1949) θα εξοριστεί πρώτα στην Ικαρία και στη συνέχεια στη Μακρόνησο. Οι πολιτικές του διώξεις δεν ανακόπτουν το δημιουργικό του έργο. Συνθέτει έργα «κλασσικής» μουσικής και στις 5 Μαρτίου 1950 παρουσιάζεται στο θέατρο «Ορφέας» της Αθήνας το πρώτο του έργο, «Πανηγύρι της Ασή-Γωνιάς» (1946), από την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, με μαέστρο τον δάσκαλό του Φιλοκτήτη Οικονομίδη.
 
Το 1953 θα νυμφευθεί τη γιατρό Μυρτώ Αλτίνογλου (το ζευγάρι απέκτησε δύο παιδιά, τον Γιώργο και τη Μαργαρίτα) και θα συνεχίσει τις μουσικές του σπουδές στο Παρίσι, με δασκάλους τον Ολιβιέ Μεσιάν και τον Εζέν Μπιγκό. Συνεχίζει να συνθέτει και το 1959 του απονέμεται το βραβείο «Κόπλεϋ» για τον καλύτερο Ευρωπαίο συνθέτη της χρονιάς.
 
Η μελοποίηση του “Επιτάφιου” του Γιάννη Ρίτσου
 
Ένα βράδυ του 1958, ενώ περιμένει τη γυναίκα του στο αυτοκίνητο, διαβάζει τον «Επιτάφιο» του Γιάννη Ρίτσου κι επί τόπου μελοποιεί τα πρώτα οκτώ ποιήματα. Το 1960 θα ηχογραφηθούν για πρώτη φορά με τη φωνή του Γρηγόρη Μπιθικώτση.
 
Είναι η εποχή, που ο Θεοδωράκης περνάει στο χώρο του τραγουδιού και «παντρεύει» τους λαϊκούς ρυθμούς, τα λαϊκά όργανα, τους λαϊκούς τραγουδιστές και την ποίηση των κορυφαίων εκπροσώπων της γενιάς του '30 (Σεφέρης, Ελύτης, Ρίτσος κ.ά.). Από τα έργα του εκείνης της περιόδου ξεχωρίζουν τα: «Αρχιπέλαγος», «Πολιτεία Α’ και Β’», «Επιφάνεια», «Μαουτχάουζεν», «Άξιον Εστί».
 
Επίσης, θα γράψει μουσική για την ταινία του Μιχάλη Κακογιάννη «Ζορμπάς» (1964) και για δύο θεατρικές παραστάσεις που σημάδεψαν τη δεκαετία του '60, τη «Μαγική Πόλη» και τη «Η γειτονιά των Αγγέλων». Το 1963, μετά τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη, ιδρύεται η «Νεολαία Λαμπράκη», της οποίας εκλέγεται Πρόεδρος. Την ίδια εποχή εκλέγεται βουλευτής της ΕΔΑ.
 
Με την επιβολή της δικτατορίας της 21ης Απριλίου 1967 θα αρχίσει ένας νέος κύκλος διώξεων και εξοριών για τον συνθέτη, που θα τελειώσει το 1970 με την αμνηστία που θα του χορηγηθεί, ύστερα από διεθνή κατακραυγή και προσπάθειες προσωπικοτήτων, όπως ο Ντμίτρι Σοστακόβιτς, ο Λέοναρντ Μπερνστάιν, ο Χάρι Μπελαφόντε, ο Άρθουρ Μίλερ και ο Χανς Άισλερ. Θα φύγει στο εξωτερικό και θα δώσει δεκάδες συναυλίες εναντίον των συνταγματαρχών, που θα τον κάνουν παντού γνωστό ως σύμβολο του αντιδικτατορικού αγώνα.
alt
 
Σύμβολο για τους αγωνιστές ενάντια σε ολοκληρωτικά καθεστώτα
 
Την περίοδο της Μεταπολίτευσης θα γνωρίσει ευρεία αποδοχή και η μουσική του, που θα ακουστεί πάλι ελεύθερα. Θα γίνει σημείο αναφοράς μιας νέας περιόδου για την Ελλάδα και ταυτόχρονα θα παραμείνει σύμβολο για τους αγωνιστές πολλών χωρών ενάντια σε ολοκληρωτικά καθεστώτα. Πολλά από τα έργα που έγραψε κατά τη διάρκεια της επταετίας θα εκδοθούν τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης («Ο ήλιος και ο χρόνος», «Τα Λαϊκά», «Τα τραγούδια του Ανδρέα», «Λιανοτράγουδα», «Κάντο Χενεράλ», «Επιφάνεια Αβέρωφ» και πολλά άλλα), ενώ σταδιακά θα αρχίσει η ηχογράφηση και η έκδοση των συμφωνικών του έργων.
 
Ο Μίκης Θεοδωράκης ασχολήθηκε ενεργά με την πολιτική κατά τη διάρκεια της Μεταπολίτευσης. Έθεσε το περίφημο δίλημμα «Καραμανλής ή τανκς», εκλέχθηκε βουλευτής (2 φορές με το ΚΚΕ και δύο φορές με τη Νέα Δημοκρατία) κι έγινε υπουργός στην κυβέρνηση Μητσοτάκη. Παράλληλα, ξεκίνησε με τον τούρκο μουσικό Ζουλφί Λιβανελί μία προσπάθεια προσέγγισης ανάμεσα στους λαούς της Ελλάδας και της Τουρκίας.
 
Στην εξηντάχρονη καριέρα του, ο Μίκης Θεοδωράκης έχει γράψει πάνω από 1.000 τραγούδια, πολλά συμφωνικά έργα, καντάτες και ορατόρια, μουσική για δεκάδες θεατρικά έργα και τραγωδίες, όπερες και μουσική για τον κινηματογράφο.
 
Πηγή :left.gr
 

Νεότερες ειδήσεις:
Πρόσφατες ειδήσεις:

Πρόσωπα

Απάντηση Ξανθού στα περί
«αδιάβαστου Τσίπρα»
του Πλεύρη 
ΚΚΕ: Περιοδεία της Δ.
Μανωλάκου στη Σαλαμίνα 
 
To ευρωπαϊκό μοντέλο
βιώσιμης ανάπτυξης
ανοικτό στους πολίτες

Οι τρείς ζωές του Νίκου Τσίτσα 
 
 

Γεγονότα

“Λάσκεια 2021” από τον Οργανισμό
Λιμένος Ελευσίνας 

Europe Direct Piraeus

"Μαθαίνοντας να πετάω"

Η Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε. στην
85η ΔΕΘ

«Ανάπτυξη: Νερό - ενέργεια και
ψηφιακός μετασχηματισμός»

Πρωτοσέλιδα

Πολιτική

21 Σεπτεμβρίου 2021, 19.30
ΚΚΕ: Περιοδεία της Δ. Μανωλάκου στη Σαλαμίνα
Η Διαμάντω Μανωλάκου, μέλος της ΚΕ και...
21 Σεπτεμβρίου 2021, 19.23
Απάντηση Ξανθού στα περί «αδιάβαστου Τσίπρα» του Πλεύρη
Απάντηση του τομεάρχη Υγείας της Κ.Ο....
20 Σεπτεμβρίου 2021, 00.00
Σήμα κινδύνου για τις πλημμύρες στον Κηφισό…
Την έντονη ανησυχία των Δημάρχων Πειραιά,...

Ναυτιλία

21 Σεπτεμβρίου 2021, 19.05
«Διαδραστικό πρόγραμμα ψυχαγωγίας στο Norwegian Prima»
Εντυπωσιακές «πρωτιές» όχι μόνο για την...
15 Σεπτεμβρίου 2021, 15.11
“Λάσκεια 2021” από τον  Οργανισμό Λιμένος Ελευσίνας
Με κατάθεση στεφάνου στον ανδριάντα...
15 Σεπτεμβρίου 2021, 15.05
«Απειλές απόλυσης σε ανεμβολίαστους Ναυτεργάτες!!!»
Ανακοινωση-Καταγγελία της...

Πειραιάς

20 Σεπτεμβρίου 2021, 21.45
«Εξερευνώντας τις πόλεις μας»
Ο Δήμος Πειραιά στο πλαίσιο των...
19 Σεπτεμβρίου 2021, 19.38
«Ημέρες Θάλασσας 2021»: Το πρόγραμμα για Δευτέρα, Τρίτη και Τετάρτη
Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Ημέρες...
19 Σεπτεμβρίου 2021, 19.34
«Φαινόμενα καταχρηστικών συμπεριφορών από τον πρόεδρο του ΟΠΑΝ¨»
Η Δημοτική κίνηση «Πειραιάς για όλους»...