Μια καρέκλα κενή, πλάι στον κεντρικό παρουσιαστή και ανάμεσα σε υπουργούς και βουλευτές που θα παρακολουθούν προσηλωμένοι τα κατά τόπους εκλογικά αποτελέσματα να «τρέχουν» στα μόνιτορ το βράδυ της 21ης Μαϊου….
Η θέση του πλάι στους παρουσιαστές της εκάστοτε εκλογικής βραδιάς υπήρξε μία από τις λίγες σταθερές των εθνικών εκλογών στην Ελλάδα, ενώ το πολιτικό προσωπικό της χώρας κρεμόταν συλλήβδην από τα χείλη του προκειμένου να πληροφορηθεί την πολιτική τύχη του.
Πρώην υπουργός θυμάται για τα εκλογικά πάνελ της δεκαετίας του ’90 πως ο Ηλίας Νικολακόπουλος «δεν χαριζόταν, δεν είχε φόβο, δεν τον κυριαρχούσε το συναίσθημα απέναντι σε εμάς (σ.σ.: τους πολιτικούς).
Τα ίδια που έλεγε στην τηλεόραση, τα ίδια μας έλεγε και στις κατ’ ιδίαν συναντήσεις μας», καθώς ένιωθε ακλόνητα σίγουρος για την επιστημονική επάρκεια της ανάλυσής του.
Η προσωπική συμβολή του στη θέσπιση του κλάδου υπήρξε τέτοια, που «πριν από τον Νικολακόπουλο οι πολιτικοί επιστήμονες προεκλογικά μας έλεγαν τι λέει ο Γκράμσι, τι λέει ο ένας, τι λέει ο άλλος», σχολιάζει έτερος πρώην υπουργός, προσθέτοντας πως «είχε έναν τρόπο ανάλυσης δικό του, πρωτότυπο, που μας γείωσε τα αποτελέσματα στη λογική της κοινωνικής πραγματικότητας, με νούμερα πια».
Τελικά, «κατόρθωσε να φέρει την επιστήμη του μέσα σε κάθε σπίτι συνομιλώντας μέσω της τηλεόρασης με τον απλό πολίτη»
Ακόμα όμως κι όταν πια είχε καταξιωθεί στη συλλογική συνείδηση ως ο μετρ των εκλογικών ερευνών και ο τηλεοπτικός σταρ κάθε εκλογικής βραδιάς, ο Ηλίας Νικολακόπουλος έδειχνε να διαθέτει έναν δικό του, μακρύ ορίζοντα. Κι αυτό οφειλόταν στο ότι συνδύαζε την επίκαιρη προσέγγιση με ένα ακαδημαϊκό βάθος, είχε τη διαχρονική ανάγκη να αναζητά στην Ιστορία και τις «υπόγειες» κοινωνικές διεργασίες την αιτία των εκλογικών αποτελεσμάτων που κρατούσε στα χέρια του. Aλλωστε, «ποτέ δεν δημοσιεύεις αυτά που βρίσκεις» είχε πει ο ίδιος σε μια από τις τελευταίες συνεντεύξεις του για τα exit polls, παραδεχόμενος ότι «δεν μπορείς να εξασφαλίσεις πραγματικά ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα», αλλά αντίθετα είναι η αλληλουχία προηγούμενων στοιχείων, παραμέτρων και συντελεστών που είχε δομήσει στατιστικά και μέσω της πολυετούς εμπειρίας του, που τον έφερνε να προβλέπει διάνα το εκλογικό αποτέλεσμα. «Η λεγόμενη επιτυχία των δημοσκοπήσεων δεν οφείλεται στο ότι απαντάνε οι άνθρωποι», δίδασκε επί χρόνια τους φοιτητές του, καθώς «υπάρχει μια συσσωρευμένη εμπειρία» που ωθεί την ανάλυση, πρόσθετε, μαγεύοντας το φοιτητικό κοινό.
Η γενναιοδωρία του προς τη νέα γενιά τον κατέταξε διαχρονικά στους πλέον αγαπητούς ακαδημαϊκούς δασκάλους.
Παρότι η αριστερή του ταυτότητα συνόδευε τη ληξιαρχική πράξη της γέννησής του, η ικανότητά του να αναλύει ορθολογικά την πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα αποδείχθηκε πολύτιμο εργαλείο για τους κομματικούς του συντρόφους, οι οποίοι προσέφευγαν πάντα στις αναλύσεις του. Τόσο στα χρόνια του Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου όσο και μετέπειτα του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ο Ηλίας Νικολακόπουλος υπήρξε ζωντανό πολιτικό κεφάλαιο για τη ριζοσπαστική Αριστερά, προσγειώνοντας τα οράματά της στους κοινωνικούς και πολιτικούς συσχετισμούς της εκάστοτε εποχής.
Στην εποχή του Αλέξη Τσίπρα, η σχέση των δύο ανδρών υπήρξε πολύ στενή και στέρεα, καθώς ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ μετρούσε τον Ηλία Νικολακόπουλο ανάμεσα στους πολύ στενούς του συνεργάτες, ανταλλάσσοντας πολύ συχνά απόψεις μαζί του τόσο για τις έρευνες κοινής γνώμης όσο και για το ευρύτερο, διεθνές πολιτικό και κοινωνικό γίγνεσθαι. Αν και «ο Ηλίας ήταν πάντα εδώ», όπως συνηγορούν τα περισσότερα στελέχη του κόμματος μετά την τραγική απώλειά του, ο ίδιος δεν θέλησε ποτέ να αναλάβει πιο ενεργό πολιτικό ρόλο, έχοντας επικεντρωθεί ως διανοούμενος στα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας, αναζητώντας -με ζήλο παρόμοιο με νέου ερευνητή- τις απαντήσεις που κάθε φορά αναζητούσε.
Η εμπλοκή του με το εγχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ καθίσταται πιο ενεργή το 2019, όταν για πρώτη φορά συμμετέχει στην Κεντρική Επιτροπή Ανασυγκρότησης του κόμματος, η οποία αποσκοπεί στην επανάκαμψή του από την εκλογική ήττα. Η διακριτική απόσταση, ωστόσο, με την οποία αντιμετώπιζε όλα τα χρόνια την κομματική καθημερινότητα είχε ως αποτέλεσμα να χαίρει πλήρους αποδοχής και εκτίμησης από το στελεχιακό δυναμικό της Κουμουνδούρου, η οποία του αναθέτει τον περασμένο Απρίλιο το δυσκολότερο εσωκομματικό εγχείρημά της: τη διεξαγωγή των εκλογών για την ανάδειξη της συλλογικής ηγεσίας!
Ο ίδιος έδειχνε χαρούμενος που ο Αλέξης Τσίπρας τού ζήτησε να οργανώσει αυτή την προσπάθεια στις 15 του περασμένου Μαΐου. Ηταν ένα πρωτόγνωρο άνοιγμα του ΣΥΡΙΖΑ στην κοινωνία και ένα μεγάλο στοίχημα για τον κ. Τσίπρα, ενώ ενθουσίασε και την κομματική βάση, καθώς η απόφαση για τη διαδικασία αυτή έγινε δεκτή με ενθουσιασμό από τους 5.000 περίπου συνέδρους του κόμματος, στο 3ο Συνέδριο τον περασμένο Απρίλιο.
Η εσωκομματική εκλογική διαδικασία της 15ης Μαΐου στέφθηκε, χάρη και στον Ηλία Νικολακόπουλο, με μεγάλη επιτυχία, καθώς η προσωπική του, επιστημονική υπογραφή σφράγισε με αξιοπιστία πιο αεροστεγώς και από βουλοκέρι τα αποτελέσματα. Ο ίδιος φρόντισε με κάθε τρόπο και κάθε στιγμή να εγγυηθεί ότι όλα θα γίνονταν άριστα - και έγιναν.
Εμελλε όμως να είναι η τελευταία για τον Ηλία Νικολακόπουλο.
«Μέχρι και σήμερα θα ήταν δύσκολο κανείς να φανταστεί εκλογές στην Ελλάδα χωρίς την παρουσία του Ηλία Νικολακόπουλου», κατέληγε το συλλυπητήριο μήνυμα του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, βρίσκοντας σύμφωνο ίσως για πρώτη φορά όλο το πολιτικό φάσμα.
Μας λείπει ο Ηλίας……
