Τον περασμένο Φεβρουάριο ο Πρωθυπουργός παρέστη στην Κοζάνη για τη δοκιμαστική λειτουργία της «Πτολεμαΐδας 5», μίας νέας λιγνιτικής μονάδας την ώρα που όλος ο πλανήτης στρίβει στην πράσινη ενέργεια, ενώ όλοι αναγνωρίζουν το συγκριτικό πλεονέκτημα της Ελλάδας στις ΑΠΕ.
Συγκεκριμένα, υποσχέθηκε στην ταλαιπωρημένη τοπική κοινωνία που ακόμα ψάχνει να βρει το μονοπάτι της μετάβασης, ότι η «Πτολεμαΐδα 5» θα λειτουργεί και μετά το 2028 ως στρατηγική εφεδρεία, πράγμα που επανέλαβε με άρθρο του τις επόμενες μέρες και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κ. Σκρέκας .
Η Κομισιόν απάντησε σε σχετική ερώτηση μας, δίνοντας τις απαραίτητες διευκρινίσεις για το τι ισχύει.
Ειδικότερα, με βάση τον Κανονισμό λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (2019/943/ΕΕ) μονάδες ηλεκτροπαραγωγής που εκπέμπουν πάνω από 550 g/kWh (δηλαδή όλες οι λιγιτικές) οι οποίες τέθηκαν σε εμπορική λειτουργία μετά τον Ιούλιο του 2019, απαγορεύεται να συμμετέχουν σε οποιουδήποτε είδους μηχανισμό διασφάλισης ισχύος προκειμένου να σταματήσουν οι επιδοτήσεις που δίνονταν ως τότε σε ρυπογόνες λιγνιτικές μονάδες.
Η Πράσινη Μετάβαση δεν υφίσταται, αν δεν είναι μία ΔΙΚΑΙΗ Μετάβαση, που θα εξασφαλίζει ενεργειακά τους πολίτες και την παραγωγή, χαλιναγωγώντας συγχρόνως τα αίτια της κλιματικής αλλαγής, για να παραμείνει ο πλανήτης βιώσιμος για τον άνθρωπο. Η Πράσινη Μετάβαση δεν είναι μία αφαιρετική ιδέα, δεν είναι προαιρετική, δεν είναι ιδεολογικός αφορισμός, δεν είναι λόξα κάποιων, αλλά επιστημονική επιταγή αν θέλουμε τα παιδιά μας να έχουν μέλλον. Δεν έχουμε το δικαίωμα να σχεδιάζουμε δίχως αυτό το μέλλον κατά νου, γιατί είδαμε το μικροκομματικό και τα καρτέλ της ενέργειας.
Εν προκειμένω, την κατά Μητσοτάκη Πράσινη Μετάβαση, δηλαδή «πράσινα άλογα».
Θέμα: Μηχανισμός στρατηγικής εφεδρείας και ελληνικές μονάδες παραγωγής ενέργειας με καύση άνθρακα
Η «Πτολεμαΐδα 5», στην Κοζάνη, είναι η πλέον πρόσφατη λιγνιτική μονάδα της ΕΕ. Άρχισε να λειτουργεί τον Δεκέμβριο του 2022 και, σύμφωνα με την εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων της μονάδας, ο συντελεστής εκπομπών της είναι περίπου 1000 g/kWh . Ο Έλληνας Πρωθυπουργός και ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανακοίνωσαν ότι η νέα λιγνιτική μονάδα «Πτολεμαΐδα 5» θα παραμείνει σε λειτουργία και μετά το 2028 (επίσημη ημερομηνία σταδιακής κατάργησης του λιγνίτη στην Ελλάδα) ως στρατηγική εφεδρεία.
2. Εάν η Ελλάδα έχει υποβάλει αίτηση για μηχανισμό στρατηγικής εφεδρείας, συμπεριλαμβάνεται η «Πτολεμαΐδα 5» ως συμμετέχων σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας;
E-000692/2023
Το άρθρο 22 παράγραφος 4 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 , αποκλείει τη συμμετοχή σε μηχανισμούς διασφάλισης ισχύος μονάδων ηλεκτροπαραγωγής που ξεκίνησαν την εμπορική τους παραγωγή μετά την 4η Ιουλίου 2019 και που εκπέμπουν περισσότερα από 550 γραμμάρια CO2 από καύσιμα ορυκτής προέλευσης ανά kWh ηλεκτρικής ενέργειας. Ο κανονισμός (ΕΕ) 2019/943 δεν απαγορεύει την κατασκευή και τη λειτουργία εγκαταστάσεων υψηλών ανθρακούχων εκπομπών στο πλαίσιο της τακτικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Στόχος είναι η αποφυγή των επιδοτήσεων με τη μορφή μηχανισμών ισχύος σε εγκαταστάσεις που εκπέμπουν περισσότερα από 550 γραμμάρια CO2/kWh.
Σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 8 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943, οι μηχανισμοί ισχύος είναι προσωρινοί και εγκρίνονται από την Επιτροπή για περίοδο που δεν υπερβαίνει τη δεκαετία. Σύμφωνα με τις σχετικές κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις , η Επιτροπή μπορεί να περιορίσει τη διάρκεια των μηχανισμών σε διάστημα μικρότερο των δέκα ετών σε ορισμένες περιπτώσεις, π.χ. όπου απαιτείται εκ των υστέρων αξιολόγηση.
