Μετά την τρομακτική επιβάρυνση των προϋπολογισμών των Δήμων λόγω της ακραίας αύξησης του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας, η κυβέρνηση προχώρησε από 01/01/2022, στην επιβολή ακόμα ενός τέλους σε όλους τους Δήμους της Ελλάδας, το λεγόμενο τέλος ταφής απορριμμάτων.
Η κυβέρνηση επέβαλε το τέλος ταφής με το Νόμο 4819/2021, καταργώντας αναδρομικά την εισφορά κυκλικής οικονομίας που είχε θεσπίσει η προηγούμενη Κυβέρνηση, ως τμήμα της τιμολογιακής πολιτικής που έπρεπε να εφαρμοστεί από 1/1/2020. Η εισφορά κυκλικής οικονομίας ήταν μέρος της Εθνικής Στρατηγικής για την Κυκλική Οικονομία (2018), είχε την αποδοχή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της ΚΕΔΕ, και έδινε κίνητρα στους Δήμους για να ενισχύσουν την ανακύκλωση και τη χωριστή συλλογή, μειώνοντας έτσι το κόστος διαχείρισης απορριμμάτων.
Το υπουργείο με τον νόμο που ψηφίστηκε αντικατέστησε το τέλος κυκλικής οικονομίας επαναφέροντας το τέλος ταφής και προβλέποντας μάλιστα μεγαλύτερες προσαυξήσεις από τις αρχικά θεσμοθετημένες, αρχής γενομένης από την 1η Ιανουαρίου 2022 καθώς επίσης και οριζόντια επιβολή, η οποία δε συνυπολογίζει την πρόοδο των έργων επεξεργασίας απορριμμάτων που έχουν ξεκινήσει σε ορισμένους δήμους.
Να σημειωθεί ότι το τέλος ταφής επιβάλλεται στους Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦοΔΣΑ) ή στους Δήμους, αλλά αναμένεται πρακτικά να μετακυλιστεί στους δημότες μέσω των δημοτικών τελών. Στόχο έχει τη μείωση των αποβλήτων που οδηγούνται σε ταφή, καθώς η Ελλάδα παραμένει ουραγός στην ανακύκλωση και υπολογίζεται ότι ποσοστό έως και 80% των αποβλήτων εξακολουθεί να θάβεται. Την έναρξη της επιβολής του εντός ολίγων ημερών υπενθύμισε στους ενδιαφερόμενους ο υπουργός, Κώστας Σκρέκας με ειδική εγκύκλιο.
Επί παραδείγματι η επιβάρυνση για τους ΟΤΑ της Κεντρικής Μακεδονίας είναι πολύ μεγάλη και θέτει για αρκετούς θέμα βιωσιμότητας του προϋπολογισμού τους. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι η ετήσια επιβάρυνση για το Δήμο Θεσσαλονίκης ανέρχεται σε 2.573.251,60 ευρώ, ενώ για τους Δήμους Θέρμης και Λαγκαδά υπολογίζεται σε 530.413,80 και 301.362,00 ευρώ αντίστοιχα.
Για τους Δήμους της Κεντρικής Μακεδονίας το τέλος ταφής απορριμμάτων ανέρχεται σε 13,47 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση. Τα στοιχεία αυτά δημοσιοποιήθηκαν από το Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων της Κεντρικής Μακεδονίας (ΑΔΑ: 9ΔΔΚΟΞΧΝ-ΤΑΠ) στο πρόσφατο Διοικητικό Συμβούλιο για το ζήτημα, που αναβλήθηκε χωρίς να ληφθεί σχετική απόφαση.
Ήδη οι Δήμοι καλούνται να τροποποιήσουν τους προϋπολογισμούς του 2022, εισάγοντας το κόστος του πρώτου εξαμήνου, ενώ είναι απορίας άξιο γιατί οι αυτοδιοικητικοί - μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής του ΦΟΔΣΑ ΚΜ ψήφισαν αυτή την εισήγηση, εις βάρος των συμφερόντων των Δήμων τους.
Η ΚΕΔΕ ζητά να αναβληθεί η επιβολή τέλους ταφής για τους δήμους τουλάχιστον μέχρι το πέρας της τρέχουσας Προγραμματικής Περιόδου, ήτοι την 31η Δεκεμβρίου 2023. Και σε αυτό το διάστημα η πολιτεία να συνδράμει όπως οφείλει τους δήμους και να επιταχύνει τα απαιτούμενα έργα διαχείρισης αποβλήτων, ούτως ώστε να καταστεί δυνατόν μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό των αποβλήτων να οδηγούνται σε ταφή
Συγκεκριμένα:
- Να αναβληθεί για δύο ακόμη έτη η επιβολή του τέλους ταφής των απορριμμάτων μέχρι τη λήξη της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου του ΕΣΠΑ και να έχει δρομολογηθεί η δημιουργία νέων υποδομών διαχείρισης απορριμμάτων.
- Να συμμετέχουν οι Δήμοι στον αναπτυξιακό σχεδιασμό και την αξιοποίηση των χρηματοδοτικών προγραμμάτων, έτσι ώστε να έχουν λόγο και ρόλο για όσα γίνονται στις πόλεις.
ΚΕΔΕ-Οι Δήμοι αγωνιούν ότι το 2022 θα είναι μια πολύ δύσκολη χρονιά
Πολύ κατώτερα των προσδοκιών αποτιμώνται τα αποτέλεσμα της «τηλε-συνάντησης» που είχε στις αρχές Δεκέμβρη 2021 η ηγεσία της Κεντρικής ‘Ενωσης Ελλάδος (ΚΕΔΕ) , με τον πρωθυπουργό και τους συναρμόδιους υπουργούς.
Στη συνάντηση το ισχυρό αίτημα των Δήμων για αναβολή της επιβολής του τέλους ταφής των απορριμμάτων, μέχρι τη λήξη της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου, συνάντησε την αντίθεση του Πρωθυπουργού, με την αιτιολογία ότι αποτελεί δέσμευση και όρο για την απορρόφηση των χρημάτων από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Δημ. Παπαστεργίου επισήμανε τη μεγάλη αγωνία των δήμων για την οικονομική κατάσταση τους το 2022. Εκτίμησε ότι πολύ δύσκολα θα απορροφήσουν το υψηλό ενεργειακό κόστος, αφού το 2021 κατέβαλλαν για το σκοπό αυτό περίπου 300 εκ. ευρώ και τη νέα χρονιά θα κληθούν να επιβαρυνθούν λόγω της αύξησης στις τιμές ενέργειας, με επιπλέον 120 εκ. ευρώ. Αν σε αυτά συνυπολογιστεί το κόστος από την επιβολή του τέλους ταφής από 1/1/2022, που θα φτάσει τα 80 εκ. ευρώ, καθώς και το χρηματοδοτικό κενό από τη διαχείριση της πανδημίας που αγγίζει τα 170 εκ. ευρώ, η χρονιά ξεκινά για τους δήμους με άνοιγμα περίπου 370 εκ. ευρώ. Με δεδομένο ότι η Κυβέρνηση δεν σκοπεύει να αναβάλλει την επιβολή του τέλους ταφής και δεν υπάρχει κάποιος τρόπος να καλυφθεί το υψηλό ενεργειακό κόστος, είναι υπαρκτό το σενάριο να προχωρήσουν οι δήμοι σε αύξηση των ανταποδοτικών τελών και των τιμολογίων των ΔΕΥΑ.
ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ: Χαράτσι σε Δήμους και πολίτες για την εξυπηρέτηση συμφερόντων
Για ένα ακόμα «άδικο βάρος στους ΟΤΑ» και ένα νέο χαράτσι, το οποίο απειλεί τη βιωσιμότητα των δήμων και αναμένεται να αυξήσει τα δημοτικά τέλη των πολιτών, κάνουν λόγο σε κοινή δήλωσή τους οι Τομεάρχες Περιβάλλοντος και Εσωτερικών του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτης Φάμελλος και Κώστας Ζαχαριάδης.
Οι δύο βουλευτές κατακρίνουν την οριζόντια εφαρμογή του τέλους ταφής σε όλες τις ποσότητες απορριμμάτων που διατίθενται προς ταφή, ανεξάρτητα από το βαθμό επεξεργασίας τους και την πρόοδο έργων επεξεργασίας απορριμμάτων μεταφέροντας ένα άδικο βάρος στους ΟΤΑ που είχαν δρομολογήσει, αδειοδοτήσει ή κατασκευάσει, έργα κυκλικής οικονομίας, πολλά από τα οποία εντάχθηκαν στο ΕΣΠΑ 2014-2020 από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και θα ολοκληρωθούν έως το τέλος του 2023, όπως σημειώνουν.
Προσθέτουν ότι η «επαναφορά του τέλους ταφής, ως ένα νέο χαράτσι που αμφισβητεί τη βιωσιμότητα των Δήμων, και αναμένεται να αυξήσει τα δημοτικά τέλη των πολιτών», έρχεται σε μια περίοδο «που η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει ναρκοθετήσει πλήρως τη διαχείριση των απορριμμάτων και την ανακύκλωση, όπου ευημερούν μόνο τα σκάνδαλα και ιδιωτικοποιούνται υποδομές, ενώ οι Δήμοι και οι πολίτες μένουν χωρίς κάδους ανακύκλωσης και η Ελλάδα μπροστά σε νέα πρόστιμα».
Οι δύο τομεάρχες «βλέπουν» πίσω από τη συγκεκριμένη απόφαση τις προθέσεις της ιδιωτικοποίησης και της καύσης: «Πίσω από το φόρο ταφής που εφαρμόζεται χωρίς κριτήρια, βρίσκεται η κυβερνητική υποστήριξη στην καύση και στην ιδιωτικοποίηση απορριμμάτων, και ο στόχος του ΥΠΕΝ να «εκβιάσει» τους δήμους για να μετατρέψουν το σχεδιασμό απορριμμάτων και τα έργα προς όφελος της καύσης και των εργολάβων, αντί για την ανάκτηση υλικών και για την κυκλική οικονομία που ζητάει η Ευρώπη και η κοινωνία».
Κάνουν λόγο για μεταφορά πόρων από το τέλος ταφής «στο γαλάζιο μαγαζί του ΕΟΑΝ (Οργανισμός Ανακύκλωσης), όπου η διοίκηση, με πολιτικά κριτήρια, αγνοεί ακόμα και τις εισηγήσεις των υπηρεσιών για την αξιολόγηση της ανακύκλωσης», ενώ κατηγορούν την κυβέρνηση για εξυπηρέτηση συμφερόντων: «Η κυβέρνηση δεν διστάζει να φορτώσει συλλήβδην κόστη σε Δήμους και πολίτες για να εξυπηρετήσει ημέτερους και συμφέροντα, τροφοδοτώντας τη σπατάλη δημόσιων και δημοτικών πόρων, την ιδιωτικοποίηση λειτουργιών της αυτοδιοίκησης και την αντιπεριβαλλοντική καύση της πλειονότητας των απορριμμάτων σε βάρος της ανακύκλωσης».
ΚΙΝΑΛ Αναστολή εφαρμογής του τέλους ταφής απορριμμάτων για το 2022
Ο Γραμματέας της Κ.Ο Κινήματος Αλλαγής Βασίλης Κεγκέρογλου και οι Βουλευτές Ευαγγελία Λιακούλη και Γιώργος Αρβανιτίδης κατέθεσαν αναφορά προς το Υπουργείο Εσωτερικών και Περιβάλλοντος το έγγραφο της ΠΕΔ Κρήτης που αποτελεί ομόφωνη απόφαση του Συνεδρίου της ΚΕΔΕ για την αναστολή εφαρμογής του τέλους ταφής για το 2022 υπό τις συνθήκες οικονομικής και λειτουργικής αβεβαιότητας που έχει προκαλέσει η πανδημία, αλλά και η ενεργειακή κρίση ώστε να δοθεί ο χρόνος στους φορείς να ολοκληρώσουν έγκαιρα τα έργα επεξεργασίας.
