του Χρήστου Λαμπρίδη

Τα προβλήματα της κοινωνίας δεν είναι ούτε μικρά ούτε πρόσκαιρα. Ακρίβεια, ανασφάλεια, κατάρρευση του κοινωνικού κράτους και της παραγωγικής βάσης της χώρας επιβεβαιώνουν δυστυχώς τις προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου ότι το 2030, η Ελλάδα, θα βρίσκεται και πάλι στην τελευταία θέση των χωρών της ΕΕ ως προς το κατά κεφαλήν ΑΕΠ.

Η αναφορά στις αιτίες για τις οποίες ο χώρος της δεξιάς και οι πολιτικές που ακολουθεί δεν μπορούν να βγάλουν την κοινωνία από την κρίση θα απαιτούσε ένα πολυσέλιδο άρθρο.

Σχέδιο για αλλαγή πορείας

Η αδήριτη ανάγκη αλλαγής πορείας για τη χώρα και την κοινωνία δεν μπορεί να προέλθει παρά μόνο από την Αριστερά και τον Προοδευτικό χώρο, που πρέπει να λειτουργήσουν ενωτικά ως ένας κοινός προοδευτικός πόλος. Ένας πόλος που για να χτίσει σε σταθερά θεμέλια τη σχέση του με την κοινωνία θα πρέπει μεταξύ άλλων να:

- διαμορφώσει ένα συνεκτικό, ριζοσπαστικό και συνάμα υλοποιήσιμο πρόγραμμα με οραματικά στοιχεία που θα αλλάζει πραγματικά τη ζωή των ανθρώπων και θα περιλαμβάνει μέτρα συγκεκριμένα, μετρήσιμα και απλά διατυπωμένα για να είναι εύληπτα από τους πολίτες.

- καταστήσει απολύτως καθαρό ότι οι ολιγάρχες και τα παρασιτικά συμφέροντα που νέμονται τον πλούτο αυτής της χώρας και η πολιτική τους έκφραση, δηλαδή η δεξιά και η ακροδεξιά, αποτελούν τον στρατηγικό του αντίπαλο.

- παρέμβει στις κοινωνικές διεργασίες κάνοντας την κοινωνία συμμέτοχο σε αυτή την προσπάθεια καθώς χωρίς την ενεργό και οργανωμένη συμμετοχή της κοινωνίας στη διαμόρφωση του προγράμματος, στην διάδοση και στην υπεράσπιση του, αυτό δεν έχει τύχη εφαρμογής.

- προχωρήσει με ανανέωση προσώπων που μαζί με έμπειρα στελέχη θα έχουν χώρο έκφρασης και δράσης χωρίς εμπόδια που δημιουργούν άτυπες δομές νομής της κομματικής εξουσίας. Βεβαίως η ανανέωση δεν σημαίνει τη στράτευση λαμπερών προσώπων με επιτυχημένη επαγγελματική πορεία αλλά χωρίς πολιτική συγκρότηση σε κεντρικούς ρόλους, που θα επιδιώξουν μια νέα καριέρα και στο χώρο της πολιτικής. Τέτοια πρόσωπα είναι δεδομένο ότι αν τελικά δεν βρουν την καριέρα που «ονειρεύονται» στην αριστερά, θα την αναζητήσουν σε άλλους χώρους ντύνοντας την ιδιοτελή διαφοροποίηση τους με ένα πολιτικό περιτύλιγμα προκαλώντας ζημιά και εσωστρέφεια.

- θέσει τη δική του πολιτική ατζέντα και για το σκοπό αυτό να χρησιμοποιήσει όλους τους εναλλακτικούς τρόπους επαφής με τους πολίτες όπως τα social media, τα δικά του μέσα ενημέρωσης καθώς και άλλα ανεξάρτητα μέσα αναπτύσσοντας διόδους επικοινωνίας.

- έχει ξεκάθαρο στο σχεδιασμό του ότι δεν μπορεί να επιβάλλει την ατζέντα του μέσω των ελεγχόμενων από την ολιγαρχία μέσων ενημέρωσης. Οι μικρές χαραμάδες δημοσιότητας που δίνουν τα κυρίαρχα μέσα ασφαλώς και πρέπει να αξιοποιηθούν αλλά δεν μπορούν να αποτελούν κύρια δίοδο επικοινωνίας με τους πολίτες.

- επιδιώξει μέσω των στρατευμένων σε αυτή την προσπάθεια μελών τη σύνδεση με τους πολίτες μέσα από τα συνδικάτα, τους συλλόγους, την αυτοδιοίκηση και γενικά μέσα στους χώρους που χτυπά η καρδιά της κοινωνίας.

Ξεπερασμένες συνταγές πολιτικής σε ένα κόσμο που αλλάζει;

Όλα τα παραπάνω αποτελούν μέρος ενός απλού και αυτονόητου σχεδίου για να μπορέσει να ανακάμψει η αριστερά και ο προοδευτικός χώρος. Μα θα πει κάποιος, ένα τέτοιο σχέδιο είναι εύκολο στην εφαρμογή του;

Σε μια περίοδο που η ιδιώτευση δεν ευνοεί την ενεργό συμμετοχή των πολιτών, οι κοινωνικές διαιρέσεις είναι σύνθετες και οι συλλογικές ταυτότητες πολλαπλές, η οικονομική εξουσία υπερισχύει της πολιτικής και την καθορίζει, πόσο εύκολη μπορεί να είναι η εφαρμογή ενός εναλλακτικού σχεδίου;

Η σοσιαλδημοκρατία προσπάθησε στην Ευρώπη κυρίως να απαντήσει σε αυτά τα προβλήματα μέσα από διαδικασίες οργάνωσης και κομματικής λειτουργίας που υποβάθμιζαν το ρόλο των κομματικών μελών και ενδυνάμωναν τις ηγεσίες. Οι ηγεσίες διαμόρφωναν την πολιτική του κόμματος σε συνεργασία με επαγγελματίες επικοινωνιολόγους, πολιτειολόγους χωρίς να υπάρχει ισχυρή δέσμευση ως προς τις συλλογικές αποφάσεις. Σε αυτές τις περιπτώσεις οι ηγέτες κρίνονταν από τα εκλογικά αποτελέσματα γι αυτό και ήταν τις περισσότερες φορές αναλώσιμοι. Βασικό στοιχείο αυτής της πολιτικής συνταγής ήταν και είναι η αποφυγή της σύγκρουσης με τις οικονομικές ελίτ με αποτέλεσμα στα πεδία της εισοδηματικής και φορολογικής πολιτικής, των εργασιακών σχέσεων και του κοινωνικού κράτους να μην προτείνονται λύσεις που να τη διαφοροποιούν εμφανώς από τη δεξιά.

Ειδικά σήμερα, οι προαναφερόμενες επιλογές πολιτικής παρέμβασης είτε δεν επιβεβαιώνονται στις κάλπες είτε στις περιπτώσεις που φέρνουν νικηφόρα αποτελέσματα, οι κυβερνήσεις που προκύπτουν απαξιώνονται πολύ γρήγορα στις συνειδήσεις των πολιτών.

Η πρόσφατη εμπειρία δείχνει ότι μόνο με λαική συμμετοχή, με σαφή οριοθέτηση με τα οικονομικά συμφέροντα και με αξιοποίηση εναλλακτικών τρόπων επικοινωνίας είναι δυνατή μια νικηφόρα πορεία που θα δίνει ελπίδα στην κοινωνία. Ας παραδειγματιστούμε από τις πρόσφατες εκλογικές καμπάνιες και επιτυχίες του De Linke στη Γερμανία και του Μαμντάνι στη Νέα Υόρκη με τα δικά τους ειδικά χαρακτηριστικά, για να κατανοήσουμε ότι ο κόσμος αλλάζει και μπαίνουμε σε μια νέα εποχή.

Στην Ελλάδα οι δυνάμεις της Αριστεράς και του προοδευτικού χώρου αλλά και οι ηγεσίες τους είναι αναγκαίο να αναγνωρίσουν τις αδυναμίες τους και χωρίς αλαζονεία, μικρομεγαλισμούς και εκατέρωθεν αποκλεισμούς να εργαστούν από κοινού σε ένα σχέδιο συγκρότησης προοδευτικού πόλου. Οφείλουν εντέλει να προσθέσουν τη συμμετοχή τους για να υλοποιήσουν ένα δύσκολο μεν, το μόνο εφικτό δε, σχέδιο νίκης και προοπτικής.

Χρήστος Λαμπρίδης
Μέλος Πολιτικής Γραμματείας ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ