Η Ευρώπη ξεκίνησε να αυξάνει τις εξοπλιστικές της δαπάνες, αρκετό καιρό πριν ξεσπάσει ο πόλεμος στην Ουκρανία, και, όπως φαίνεται, θα αποτελέσει μαζί με τις χώρες της Ασίας – Ειρηνικού, στα επόμενα χρόνια, σημαντική πηγή εσόδων για το «στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα» των ΗΠΑ και το σύνολο της παγκόσμιας βιομηχανίας όπλων.Στη θλιβερή για τους φορολογούμενους πολίτες της γηραιάς ηπείρου προοπτική παραπέμπουν τα τελευταία στοιχεία για το παγκόσμιο εμπόριο όπλων που έδωσε  στη δημοσιότητα το Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη, με έδρα τη Στοκχόλμη (SIPRI).

Οι εισαγωγές όπλων στην Ευρώπη αυξήθηκαν με φόντο την επιδείνωση των σχέσεων με τη Ρωσία την πενταετία έως το 2021, παρόλο που το παγκόσμιο εμπόριο όπλων επιβραδύνθηκε, ανέφερε τη Δευτέρα το Ινστιτούτο Ερευνών της Στοκχόλμης για την Ειρήνη (SIPRI), το οποίο βασίζεται σε δεδομένα που αφορούν όγκους διακίνησης και όχι αξίες.

Σε σύγκριση με την προηγούμενη πενταετία, το διεθνές εμπόριο μεγάλων όπλων συρρικνώθηκε κατά 5% παγκοσμίως, ανέφερε η SIPRI σε ανακοίνωσή της. Αλλά οι εισαγωγές σε κράτη της Ευρώπης αυξήθηκαν κατά 19%. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αύξηση από οπουδήποτε αλλού.

Κατά την περίοδο 2017-2021, το εμπόριο όπλων μειώθηκε 4,6% σε παγκόσμια κλίμακα σε σύγκριση με τα προηγούμενα πέντε χρόνια μεν, αλλά κατέγραψε αλματώδη άνοδο (+19%) στην ευρωπαϊκή ήπειρο, σύμφωνα με την έκθεση.

«Η Ευρώπη είναι το νέο καυτό σημείο», υπογραμμίζει ο Σιμόν Βέζεμαν, εκ των συγγραφέων της ετήσιας έκθεσης για πάνω από τρεις δεκαετίες. Εκτίμησε επίσης  ότι θα αυξήσουμε σε τεράστιο βαθμό τις στρατιωτικές μας δαπάνες, για πολλά νέα όπλα.  Μεγάλο μέρος αυτών θα προέλθει από τις εισαγωγές, διευρωπαϊκές και αμερικανικές.

Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, ήδη ανήγγειλαν μαζική αύξηση των στρατιωτικών δαπανών τους.

Τα όπλα αυτά  αναμένεται ότι θα είναι μαχητικά αεροσκάφη –ιδίως το υπερσύγχρονο, αλλά πανάκριβο αμερικανικό F-35–, πύραυλοι, πυροβολικό και άλλος βαρύς εξοπλισμός και  θα αποκτηθούν από τις ένοπλες δυνάμεις ευρωπαϊκών χωρών, τις οποίες θορύβησε η εισβολή στην Ουκρανία.

Αν και η διαδικασία απόκτησης τους είναι χρονοβόρα σύμφωνα με τους παρατηρητές της  έκθεσης, η τάση είχε ήδη αρχίσει μετά την προσάρτηση της Κριμαίας το 2014, κι οι συνέπειες είναι πλέον ορατές σήμερα.

Αν και είναι δύσκολο να υπολογιστεί ο όγκος του, λόγω της αδιαφανούς φύσης πολλών συμβάσεων και δωρεών όπλων, το παγκόσμιο εμπόριο στρατιωτικού εξοπλισμού πλησιάζει τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια σε αξία ετησίως, σύμφωνα με τους ειδικούς.

Οι μεγαλύτεροι εξαγωγείς στρατιωτικού υλικού στον κόσμο

Στην κορυφαία πεντάδα των εξαγωγέων όπλων, οι ΗΠΑ –μακράν στην πρώτη θέση– και η Γαλλία, 3η στην κατάταξη, είδαν τα μερίδιά τους να αυξάνονται καθαρά τα προηγούμενα πέντε χρόνια, περνώντας αντίστοιχα από το 32 στο 39% και από το 6% στο 11%.

Η Κίνα, τέταρτη στις εξαγωγές παγκοσμίως (4,6%) και η Γερμανία, στην 5η θέση (4,5%) διατήρησαν τις θέσεις τους στην κατάταξη μεν, αλλά είδαν τα μερίδιά τους να μειώνονται ελαφρά.

Η Ρωσία καταλαμβάνει πάντα τη 2η θέση, αλλά το μερίδιό της συρρικνώθηκε κατά 19%. Κυρίως λόγω της μείωσης των πωλήσεων στην Κίνα, που έχει μειώσει πολύ την εξάρτησή της από τις εισαγωγές ρωσικού εξοπλισμού. Επίσης εκτιμάται ότι στο εξής τα πράγματα θα δυσκολέψουν πολύ για την ρωσική στρατιωτική βιομηχανία λόγω της απομόνωσης της χώρας εξ αιτίας του πολέμου στη Ουκρανία.

Ακόμη μια εκτίμηση είναι ότι θα υπάρξουν περισσότερες απειλές από την αμερικανική πλευρά, που θα επισείει το «ρόπαλο» προς κράτη που θα θελήσουν να αγοράσουν ρωσικά όπλα, κατά τον κ. Βέζεμαν, ειδικά χώρες που ιστορικά είναι πελάτες της Μόσχας, όπως η Αλγερία ή η Αίγυπτος.

«Η σοβαρή επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ των περισσότερων ευρωπαϊκών κρατών και της Ρωσίας ήταν ένας σημαντικός μοχλός ανάπτυξης των ευρωπαϊκών εισαγωγών όπλων, ειδικά για τις χώρες που δεν μπορούν να καλύψουν όλες τις ανάγκες τους μέσω των εθνικών τους βιομηχανιών όπλων», δήλωσε ο ερευνητής του SIPRI, Pieter Wezeman.

Η Βρετανία, η Νορβηγία και η Ολλανδία ήταν οι μεγαλύτεροι εισαγωγείς της Ευρώπης. Οι εισαγωγές μεγάλων όπλων από την Ουκρανία ήταν πολύ περιορισμένες κατά τη συγκεκριμένη περίοδο παρά τις εντάσεις με τη Ρωσία.

«Άλλα ευρωπαϊκά κράτη αναμένεται, επίσης, να αυξήσουν σημαντικά τις εισαγωγές όπλων τους την επόμενη δεκαετία, έχοντας πρόσφατα κάνει μεγάλες παραγγελίες για μεγάλα όπλα, ιδιαίτερα μαχητικά αεροσκάφη από τις ΗΠΑ», επισημαίνεται μεταξύ άλλων.

Οι ΗΠΑ παρέμειναν ο μεγαλύτερος εξαγωγέας όπλων στον κόσμο, αυξάνοντας το μερίδιό τους στην παγκόσμια αγορά όπλων στο 39% από 32%.

«Θα αυξήσουμε σε τεράστιο βαθμό τις στρατιωτικές μας δαπάνες, χρειαζόμαστε πολλά νέα όπλα και μεγάλο μέρος τους θα προέλθει από τις εισαγωγές», διευρωπαϊκές και αμερικανικές, τονίζει από την πλευρά του ο Pieter Wezeman προσθέτοντας ότι η Ευρώπη είναι το νέο «hot spot» των εξοπλισμών στον πλανήτη. Το οξύμωρο, πάντως, είναι ότι η ίδια η Ουκρανία -που αποτελεί και το «μήλον της Εριδος» μεταξύ Ρωσίας και Δύσης- εισήγαγε, μεταξύ 2017 και 2021, είτε λόγω οικονομικής αδυναμίας είτε λόγω… επάρκειας, ελάχιστα όπλα.